લોગ ક્યા કહેંગે!

આપણે પોતાનું જીવન હમેશાં સમાજ, માતા પિતા, મિત્રો અથવા બીજા કોઈની નજરે જોઈ અને ઓછી નિર્ણય લેતા હોઈએ છે. એના કારણે આપણા જીવનમાં અફસોસ ભેગા થયા કરે છે. *ધ સટલ આર્ટ ઓફ નોટ ગીવિંગ ફ* પુસ્તક આના પર આધારિત છે. એ પુસ્તકમાંથી શીખેલી મુખ્ય વાતો આ પ્રમાણે છે. કદાચ તમને પણ ગમશેઃ

વધુ સકારાત્મક અનુભવ માટેની ઇચ્છા એ એક નકારાત્મક અનુભવ છે. અને, વિરોધાભાસી રીતે, કોઈના નકારાત્મક અનુભવની સ્વીકૃતિ એ એક સકારાત્મક અનુભવ છે.

તમે હંમેશાં વધુ સારી અનુભૂતિનો પીછો કરો છો, એટલે ઓછો સંતોષ મેળવો છો, કારણ કે કોઈક વસ્તુનો પીછો કરવાથી ફક્ત એ જ હકીકત મજબૂત થાય છે કે તમારી પાસે તેનો પ્રથમ સ્થાને અભાવ છે. ફિલોસોફર ઙ્મટ્ઠહલન વોટ્સનો સંદર્ભ પાછળનો કાયદો હતો.

જીવનમાં યોગ્ય દરેક વસ્તુ, સંકળાયેલ નકારાત્મક અનુભવને સરકાવવાથી જીતી લેવામાં આવે છે.

જ્યારે તમે ઘણા બધા લોકોના મંતવ્યથી પોતાનું જીવન જીવો છો  - જ્યારે તમે દરેક અને દરેક વસ્તુ માટે વિચારો છો, ત્યારે તમને લાગે છે કે તમે હંમેશાં આરામદાયક અને ખુશ રહેવા માટે હકદાર છો, બધું બરાબર હોવાનું માનવામાં આવે છે.

દુઃખ અને નુકસાન અનિવાર્ય છે અને આપણે તેનો પ્રતિકાર કરવાનો પ્રયાસ કરતા રહેવું જોઈએ. જીવનની આ સૌથી મોટી સત્યતા સામાન્ય રીતે સાંભળવાની સૌથી અપ્રિય હોય છે.

આપણે સહજ કારણોસર દુઃખ ભોગવીએ છીએ એવું વિચારીને કે દુઃખ જૈવિક રૂપે ઉપયોગી છે. પ્રેરણાદાયી પરિવર્તન માટે તે પ્રકૃતિનું પસંદીદા એજન્ટ છે.

સમસ્યાઓ વિના જીવનની આશા રાખશો નહીં. આવી કોઈ વસ્તુ નથી. તેના બદલે, સારી સમસ્યાઓથી ભરેલા જીવનની આશા રાખશો.

સમસ્યાઓ ક્યારેય અટકતી નથી; તેઓ ફક્ત વિનિમય અને / અથવા અપગ્રેડ થાય છે.

સુખ એ સમસ્યાઓથી આવે છે જેનો તમને આનંદ અને સમાધાન કરવામાં આનંદ આવે છે.

ખરેખર જે ખુશ છે તેમાંથી કોઈપણને અરીસાની સામે ઊભા રહીને પોતાને તે ખુશ છે એ  કહેવું પડતું નથી.

ભાવનાઓ એ જૈવિક સંકેતો છે જે તમને લાભદાયક પરિવર્તનની દિશામાં ધકેલી દેવા માટે રચાયેલ છે.

નકારાત્મક લાગણીઓ ક્રિયા માટેનો કોલ છે. જ્યારે તમે તેમને અનુભવો છો, ત્યારે તે એવું છે કારણ કે તમારે કંઈક કરવાનું માન્યું છે.

ફક્ત કારણ કે કંઈક સારું લાગે છે તેનો અર્થ એ નથી કે તે સારું છે.

દરેક વસ્તુ સહજ બલિદાનની સાથે આવે છે-જે આપણને સારું લાગે છે તે આપણને અનિવાર્ય પણ ખરાબ લાગે છે.

એક વધુ રસપ્રદ પ્રશ્ન, એક પ્રશ્ન જેનો મોટાભાગના લોકો ક્યારેય ધ્યાનમાં લેતા નથી, તે છે, તમે તમારા જીવનમાં કયું દુઃખ ઇચ્છો છો? તમે કયા માટે સંઘર્ષ કરવા તૈયાર છો?  કારણ કે તે આપણું જીવન કેવી રીતે વળે છે તેનો એક મોટો નિર્ધારકારક લાગે છે.

તમારી સફળતા શું નિર્ધારિત કરે છે, *તમે શું આનંદ માણવા માંગો છો?* સંબંધિત પ્રશ્ન એ છે કે, *તમે કઈ પીડાને ટકાવી રાખવા માંગો છો?*

તમે કોણ છો તે નિર્ધારિત છે જેના માટે તમે સંઘર્ષ કરવા તૈયાર છો.

આપણા સંઘર્ષો આપણી સફળતાઓ નક્કી કરે છે.

આપણી સમસ્યાઓ આપણી ખુશીનો જન્મ આપે છે, સાથે થોડી સારી, થોડી સુધરેલી સમસ્યાઓ પણ.

આત્મગૌરવની ચળવળમાં સમસ્યા એ છે કે તે લોકોએ પોતાના વિશે સકારાત્મક ભાવનાઓ દ્વારા આત્મગૌરવને માપ્યું. પરંતુ વ્યક્તિના સ્વ-મૂલ્યનું સાચું અને સચોટ માપન એ છે કે લોકો પોતાના નકારાત્મક પાસાઓ વિશે કેવું અનુભવે છે.

મનઃ સ્વ-મૂલ્યનું સાચું માપ એ નથી કે વ્યક્તિ તેના હકારાત્મક અનુભવો વિશે કેવું લાગે છે, પરંતુ તેના નકારાત્મક અનુભવો વિશે તે કેવું અનુભવે છે.

અગર નદી મેં તૈરના સિખેંગે તો ઔર સિર્ફ તો, લેહરો કે સામને ટિકને કી ગુંજાઇશ હૈ

ડો. મનન ઠકરાર

સિક્રેટ

તમે જાણો છો કે તમે કેટલીકવાર કંઈક વિશે ખરેખર ઉત્સાહિત થશો, તે થોડા દિવસો સુધી તમારી બધી વિચારસરણીને હાઇજેક કરે છે, અને પછી થોડા મહિના પછી, તમે તેને લાંબા સમયથી ભૂલી ગયા પછી, તે આરામથી તમારા જીવનમાં ફરી જાય છે? અથવા તમે ક્યારેય મોટું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે, ફરી ક્યારેય તેના તરફ ન જોયું, અને પછીથી સમજાયું કે તમે તે પૂર્ણ કરી દીધું છે?

આ એકવાર પ્રખ્યાત ટોક શોના હોસ્ટ ઓપ્રાહ વિનફ્રે સાથે થયું. તેમને ધ કલર પર્પલ નામનું પુસ્તક વાંચ્યું અને તરત જ પોતાને એક મોટી હોલીવુડ મૂવીમાં તેના પાત્રમાંથી એકનું પાત્ર દર્શાવવાનું નક્કી કર્યું. જ્યારે તે ગુપ્ત ફિલ્મ માટે ઓડીશનમાં રેન્ડમ કોલ મેળવ્યો ત્યારે તે વધુ સ્પષ્ટ થયું, જે રંગ પર્પલ બન્યું. જો કે, મહિનાઓ સુધી તેમને સાંભળ્યું ન હોવાથી, આખરે તે વિચાર છોડી દેવા માટે તૈયાર થઈ ગઈ. તે જ સમયે, તેને સ્ટીવન સ્પીલબર્ગનો કોલ આવ્યો.

 તે ૧૯૮૪ માં હતું. આગામી ૨૦ વર્ષ સુધી, ઓપ્રાહ આ કાલ્પનિકતાને વાસ્તવિકતામાં કેવી રીતે બદલવામાં સફળ રહી તે અંગે તે સમજાવી શક્યું નહીં. લેખક રોન્ંડા બાયર્ને ત્યાં સુધી તેમને ધ સિક્રેટ વિશે કહ્યું નહીં. આ ૨૦૦૬ મૂવી અને ગ્લોબલ બેસ્ટસેલરે લગભગ ૩૦ મિલિયન નકલો વેચી છે જે લાખો લોકો તમારા લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા માટે સંપૂર્ણ બ્લુપ્રિન્ટ માને છે. આજે, અમે તેનું વિશ્લેષણ કરીશું.

૩ પાઠોમાં સિક્રેટ બુકનો સાર અહીં છે

આકર્ષણનો કાયદો એ વિશ્વના સૌથી પ્રચલિત સિદ્ધાંતો છે.

આકર્ષણના કાયદાનો ઉપયોગ કરવા માટે, તમારે શું જોઈએ છે તે વિશે વિચારવું જોઈએ, તમે જે ટાળવા માંગો છો તે નહીં.

આકર્ષણના કાયદાના ત્રણ પગલાં પૂછે છે, વિશ્વાસ કરે છે અને પ્રાપ્ત કરે છે.

શું તમારી પાસે મોટી, પાગલ દૃષ્ટિ છે? તેને પ્રાપ્ત કરવા માટે પોતાને કેવી રીતે પ્રીમિયમ કરવું તે અહીં છે.

પાઠ ૧ઃ જીવનનો સૌથી મજબૂત નિયમો એ એક આકર્ષણનો નિયમ છે.

જ્યારે બાયર્ને આ વિચારને નવી રીતે પેકેજ કર્યો, જેણે જનતાને અપીલ કરી, આકર્ષણનો કાયદો જાણે આપણા જેટલો જૂનો છેઃ જેવા આકર્ષણો. જર્મનમાં આપણી પાસે એક કહેવત છેઃ *જેમ તમે વૂડ્સમાં બૂમો પાડો છો, તો તે પાછો પડઘો આવશે.* સારમાં, આકર્ષણનો નિયમ જણાવે છે કે તમે જે વિચારો છો અને અનુભવો છો તે નિર્ધારિત કરે છે કે તમે તમારા જીવનમાં શું આકર્ષિત કરશો.

જ્યાં સુધી સ્વ-સહાય પુસ્તકો એક વસ્તુ છે ત્યાં સુધી ખ્યાલ લખવામાં આવ્યો છે. પાઉલો કોએલ્હો દ્વારા બનાવવામાં આવેલ ષ્ઠરીલકમિસ્ટ, ચાર્લ્સ હેનીલ દ્વારા ધ માસ્ટર કી સિસ્ટમ, અને પોતે પણ રોન્ડા પુસ્તક, ધ સાયન્સ ઓફ ગેટિંગ રિચ બાય વોટલ્સ દ્વારા મળી, બધા તેનું વર્ણન જુદા જુદા સ્વરૂપોમાં કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે કલાકાર તરીકે મળતા તમામ નકારાત્મક પ્રતિસાદ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો છો, તો તમે સંભવત વધુ ટીકાને પ્રોત્સાહિત કરશો. તેવી જ રીતે, ધનિક બનવા માટે પૈસાની અણગમતી વ્યક્તિની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે, વગેરે.

કાયદાની શક્તિ ઉપરના પુસ્તકની ઘણી વખત આલોચના કરવામાં આવે છે. જ્યારે મનોવિજ્નમાં પ્રિમિંગ કહેવાતી એક ખ્યાલ છે, જે બતાવે છે કે આપણે પ્રભાવના આધારે સાહજિકતાથી કાર્ય કરીએ છીએ, તો તમે આખું જીવન આ રીતે જીવી નહીં શકો. તો હા, તમારા લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા માટે તમારી જાતને યોગ્ય સ્થિતિમાં મૂકવું મહત્ત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તે એકલા કાપમાં આવશે નહીં.

પાઠ ૨ઃ આકર્ષણનો કાયદો ત્યારે જ કાર્ય કરે છે જ્યારે તમે સકારાત્મકમાં વિચારો, નકારાત્મક નહીં.

આકર્ષણના કાયદાનો બીજો કેસ અધ્યયન જિમ કેરી છે, જેમણે ૧૯૯૭ માં ઓપ્રા સાથે તેના અનુભવની ચર્ચા કરી હતી, તે પણ સિક્રેટ વિશે જાણતા પહેલા. મહત્વાકાંક્ષી અભિનેતા તરીકે, કેરી દરરોજ રાત્રે ડ્રાઇવ હોમ પર રોકાશે, તેની ભાવિ સિદ્ધિઓ વિશે વિચારશે અને કલ્પના કરશે. તેણે એ હકીકતથી આરામ આપ્યો કે તેની પાસે ચચતેમની પાસેૃઆ વસ્તુઓ છે, મારી પાસે હજી સુધી તેમને પકડી નથી, પરંતુ તે ત્યાંથી બહાર નીકળી ગયા છે. *

તેણે પોતાની જાતને દસ મિલિયન ડોલરનો ચેક લખીને ૫ વર્ષ પછી પોસ્ટ કર્યો. જુઓ અને જુઓ, તેણે અંતિમ સમયની આસપાસ, મૂંગો અને ડમ્બરમાંથી સરવાળો બનાવ્યો. કેરે જે રીતે કર્યું તેના વિશે શું નોંધપાત્ર છે, અને રોન્ડા કહે છે કે આ કામ પ્રત્યેના આકર્ષણના કાયદા માટેની પૂર્વજરૃરીયાત છે, તે એ છે કે તે હંમેશાં તેના જીવનમાં આવનારી સકારાત્મકતાઓની કલ્પના કરે છે, તેના કરતાં તે નકારાત્મકતાઓને ટાળવાનો પ્રયત્ન કરે છે.

જ્યારે આપણી આંતરિક એકપાત્રી નાટકની વાત આવે છે, ત્યારે નુકસાનની અણગમો એ એક શક્તિશાળી ડ્રાઇવિંગ બળ છે. આપણને જે જોઈએ છે તે મેળવવા કરતાં આપણે જે કાંઈ ગુમાવીએ છીએ તેના વિશે આપણે ઘણું ચિંતિત છીએ. એટલા માટે જ આપણામાંના મોટાભાગના લોકો અજાણપણે જીતવા માટે રમવાને બદલે હારવા માટે નહીં રમે છે. ભાગરૃપે, આ જ કારણ છે કે જે લોકો વધુ જોખમ લે છે તેમની સ્પર્ધા ઓછી છે. સરેરાશ કરતા ઓછા લોકો શુટ શૂટ કરે છે.

તદુપરાંત, જો તમે તમારી જાતને મનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યાં છો, તો કંઇકને જીત તરીકે ઘડવું એ ભયના ધ્યાનમાં લેવા કરતાં વધુ ખાતરીકારક લાગે છે. તેથી જ બેટર હ્યુમન પર, આપણે હંમેશાં સકારાત્મક પરિવર્તનની દૃષ્ટિએ મથાળાઓ ઘડીએ છીએ, નિષ્ક્રિયતાના નકારાત્મક પરિણામો નહીં.

પાઠ ૩ઃ તમારા સપનાને પ્રગટ કરવા માટે, તમારે પૂછવું આવશ્યક છે, માને છે, અને પછી પ્રાપ્ત કરવું જોઈએ.

તમારા લક્ષ્યો વિશે નિયમિતપણે વિચારણા કરવા ઉપરાંત, તેમને દૃષ્ટિકોણથી બનાવવાની અને તેમને સકારાત્મક રૃપરેખા બનાવવા ઉપરાંત, રોન્ડા વાસ્તવિક, ત્રણ-પગલાની પ્રક્રિયા સૂચવે છે જેનો ઉપયોગ તમે તમારા માટે આકર્ષણના કાયદાને બનાવવા માટે કરી શકો છોઃ

પુછવું. આ તમે જીવનમાંથી શું ઇચ્છો છો તેના વિશે ચોક્કસ હોવા વિશે છે. વિગ પ્રશ્નોના અસ્પષ્ટ જવાબો મળે છે. હાલની તંગ રચનાનો ઉપયોગ કરો અને કૃતંેઙ્ઘીતાના પરિપ્રેક્ષ્યથી તમે શું ઇચ્છો તે લખોઃ *ચૈંદ્ગજીઈઇ્ ડ્ઢઈજીૈંઇઈૃ મેળવવા બદલ હું આભારી છું.*

માનવું. જો તમારી પાસે તમારા ધ્યેય પર અવિશ્વસનીય વિશ્વાસ નથી, તો બીજાને શા માટે કરવું જોઈએ? આ આત્મવિશ્વાસને ફેલાવવાની વાત છે, જેથી તમે જે લોકોને રસ્તામાં મળશો તે તમારો સમર્થન કરશે. આંખોથી આશાવાદી બનો નહીં, પણ સફળ ભાવનામાં બનો.

પ્રાપ્ત કરો. એકવાર તમે તમારું લક્ષ્ય પૂર્ણ કરી લો ત્યારે તમને કેવું લાગે છે તેની કલ્પના કરો. જીવન કેવું હશે? વિઝ્યુઅલાઇઝ કરો. આ તમારી ક્રિયાઓને યોગ્ય દિશામાં દોરશે.

મનઃ ફરીથી, હું બધું આયોજન કરવા, પ્રેરિત થવા અને તમારામાં વિશ્વાસ રાખવા માટે છું. જો કે, આ બધા માટેની એક મોટી ચેતવણી એ છે કે તમારી ક્રિયાઓએ તમારી માનસિક સ્થિતિનો બેકઅપ લેવો પડશે. ગેરી વી કહે છે તેમ, *જો તમે કરો તો આકર્ષણનો કાયદો જ કામ કરે છે.* તેથી સકારાત્મક વિચારો વિચારો, સફળતા માટે તૈયારી કરો, ધ્યાન આપો અને પછી તમને જે જોઈએ તે મેળવવા માટે પાગલની જેમ કામ કરો.

ડો. મનન ઠકરાર

સફળતાનું સાચું રહસ્ય ભાવનાત્મક બુદ્ધિ

સામાન્યપણે આપણે એવું માનતા હોઈએ છે કે સફળતા માટે આપણી બુદ્ધિ અથવા ભણવામાં આપણે કેટલા સારા છે તે સૌથી વધુ મહત્ત્વનું હોય છે પરંતુ ડેનિયલ ગોલમેન ની બુક ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સ એટલે કે ભાવનાત્મક બુદ્ધિ એવું કહે છે કે સૌથી વધુ એ મહત્ત્વનું છે કે આપણે આપણી ભાવનાત્મક બુદ્ધિ માં કેટલા આગળ છે.

તો આકયુ અને ઈકયુ વચ્ચે શું તફાવત છે?

આકયુ એટલે આપણે એ બુદ્ધિશક્તિ કે જેની જોડે આપણે જન્મેલા છે. તેમાં કોઈ તફાવત અથવા સુધારો કે વધારો શક્ય નથી જ્યારે ઈઊ કોઈ બાળકને શીખવાડી પણ શકાય છે અને એ વધારી અને એનો સદુપયોગ કરી અને જીવનમાં સફળતા પણ પ્રાપ્ત થઈ શકે છે. તો ઈકયુ માં કઈ કઈ વસ્તુ આવે છે?

સ્વજાગૃતતા

આપણે એ જોયું હશે કે ક્યારેક આપણો ગુસ્સો કોઈ વ્યક્તિ ઉપર નીકળવાને બદલે કારણ કે આપણે એ વ્યક્તિ જોડે ખુલ્લા મને વાત કરી શકતા નથી કોઈ ડર અથવા કોઈ તકલીફ ને કારણે એ ગુસ્સો બીજા કોઈ વ્યક્તિ ઉપર કે જે ન બનવું છે અથવા આપણી સામે બોલી નથી શકતુ એના ઉપર નીકળતો હોય છે. મૂળ આવા સમયે આપણે એ વસ્તુ માટે જાગૃત હોતા નથી કે આપણા અંદર સાચા મતલબ માં કઈ લાગણીઓ ચાલતી હોય છે. જો આપણા મનમાં કઈ લાગણી ચાલે છે એ વસ્તુ વિશે આપણે પોતાની સાથે નિખાલસ થઈ અને વાત કરી શકીએ અને પોતાના મનની લાગણીઓ ને સ્વીકારી અને એક તંદુરસ્ત રીતે એને લઇ શકીએ તો એ આપણા ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સ માટે ખૂબ જરૃરી છે.

લાગણી ઉપર નિયંત્રણ

આપણે સહુ જાણીએ છીએ કે આપણી આજુબાજુ કોઈ ને કોઈ એવું વ્યક્તિ છે જે પોતાની લાગણી પર નિયંત્રણ રાખી શકતો નથી. મોટાભાગે આપણે એવું વિચારીએ કે આપણા મનમાં જે પણ ચાલતી વાત આપણે ખુલ્લા મને અને નિખાલસપણે કોઈને કહી દઈએ તો એનાથી આપણું મન હળવું થઈ જાય અને આપણે સારું મહેસૂસ કરવા માંડીએ. પરંતુ વૈજ્ઞાનિક રીતે જોવામાં આવે તો આ વસ્તુઓ એટલી સાચી નથી. હા જ્યારે આપણે એક દુઃખી પરિસ્થિતિમાં હોય તો એ દુઃખ વહેંચવાથી સો ટકા સારું મહેસુસ થતું હોય છે પણ ગુસ્સાની બાબતે આ વસ્તુ એકદમ વિપરીત છે. એક એવી પરિસ્થિતિ વિચારો જ્યારે તમે ખૂબ ગુસ્સામાં હતા જેમ કે જ્યારે તમે ગાડી ચલાવી રહ્યા હતા અને સામેવાળાએ ઠોકર મારી અને તમે એમના પર  ગુસ્સો કર્યો. એ પણ સામે એટલું જ જોઈ રહ્યો અને એટલું જ બોલતો રહ્યો પરંતુ આ ચર્ચા અડધીથી પોણી કલાક ચાલી અને અંતે એનું કોઈ સમાધાન નીકળું નહીં. ગુસ્સા વાડી મનોસ્થિતિ આપણે જેટલી પણ લંબાવીએ એટલી એ વધતી હોય છે અને તેનો આભાસ અને સ્વીકૃતિ આપણને થાય એ આપણા ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સ માટે ખૂબ સારું છે

પ્રેરણા

ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સનો એક ખૂબ મહત્વનો અંશ છે પ્રેરણા. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના કામ માટે બપોરે રીત હોય છે ત્યારે એને મોટાભાગે ખુબ સરસ સફળતા હાંસલ થાય છે. મોટીવેશન ના બે પ્રકાર હોય, આંતરિક અને બાહ્ય. બાહ્ય પ્રેરણા ખૂબ લાંબી ટકી નથી શકતી એ ડર અથવા ગુસ્સાથી પ્રેરિત હોય છે અને એટલે એમાં એવા સારા પરિણામો ક્યારેય ન મળે તે આંતરિક પ્રેરણામાં મળે. આંતરિક પ્રેરણા આપણી અંદર આપણા ઉછેરથી અને આપણા જીવનના અનુભવોના કારણે ઉદભવતી હોય છે. આપણી આંતરિક પ્રેરણા જેટલી પ્રબળ હશે એટલા જ કપરા સમયે આપણે સફળતાપૂર્વક કાઢી અને સફળતાની સીડીઓ પર ચડી શકીશું.

સંવેદનશીલતા

ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સ માં સંવેદનશીલતા ખૂબ જ મહત્ત્વની છે. જે વ્યક્તિ સંવેદનશીલ હશે એ જ એક સારો લીડર બની શકશે. ડર ના ભોગે અને ગુસ્સા ના ભોગે કોઈ વ્યક્તિ જોડે કામ કઢાવવું શક્ય નથી. એના કારણે સામેવાળા વ્યક્તિ માટે આપણા માટે હંમેશાં ગુસ્સો જ આવશે. પરંતુ જો આપણે સંવેદનશીલ થઇ અને સામેવાળાની પરિસ્થિતિને અને એના વ્યક્તિત્વને માન આપીને એની પાસેથી કામ કઢાવવા ની કોશિશ કરીશું તો એ વ્યક્તિ એક ચોક્કસ જોશે અને એના કારણે તમે એની નજરો માં ખૂબ માન પામી શકશો. જે વ્યક્તિને તમે માન આપતા હો એની સામે તમે પૈસા અથવા બીજા કોઈ બાહ્ય વસ્તુ નહીં પણ સાચા અર્થમાં વફાદારી કરવા માટે મજબૂર થઈ જાવ.

સંબંધો સાચવવા

એક ઈમોશનલ ઇન્ટેલિજન્સ વાળા માણસની સાચી ઓળખ એ તેના સંબંધો છે. આપણે સહુ જાણીએ છે કે સંબંધો કાચ જેવા હોય છે. તેમને બનાવવામાં ખૂબ લાંબો સમય લાગે છે પરંતુ તૂટતા ખૂબ જ ઓછો સમય લાગે છે. એક એવું વ્યક્તિ જે સંબંધોની નબળાઈઓને સમજી અને એને એની તાકાત ઓ માં ફેરવી શકે છે અને સામેવાળાને એહસાસ અપાવી શકે છે કે એ તેને સમજે છે અને એ તેને પ્રેમ કરે છે એ વ્યક્તિ સાચા અર્થમાં પોતાના સંબંધો સાચવી શકે છે. હા ચોક્કસ અમુક સંબંધો સાચવવા ખૂબ કપડાં પડતા હોય છે અને અમુક સંબંધો ખૂબ લાંબા ચાલી નથી શકતા હતા પણ એવા કપરા નિર્ણયો પણ સાચા અર્થમાં અને સાચા સમયે લઈ શકવા અને એને સાચી ભાષામાં વર્ણવી અને કહી શકવા એ ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્ સ વાળા માણસની ઓળખ છે

મનઃ ઇન્ટેલિજન્સ ને કેળવવા માટે આપણે ખૂબ પુસ્તકો વાંચીએ છીએ અને આપણા બાળકોને ખૂબ ટ્યુશનમાં મોકલીએ છે. પરંતુ ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સ કેળવવા માટે આપણે આપણા ફોનમાંથી અને એપ માંથી બહાર નીકળી લોકોની જોડે વાતો કરી અને સાચા અર્થમાં કનેક્શન બનાવી શકશો તો આપણને સફળ બનવાથી કોઈ રોકી નહીં શકે.

ડો. મનન ઠકરાર

શું તમને પોતાના વિષે આ વાતો ખબર છે?

આપણે બધા ન્યુટનના નિયમોથી તો વાકેફ છે. આપણે આઇન્સ્ટાઇનનો નિયમ પણ જાણીએ છે અને પાયથાગોરસનો પણ, પરંતુ શું આપણે માનવ પ્રકૃતિના નિયમો જાણીએ છીએ? જો આપણને એ જ્ઞાન હોય કે અમુક નિયમો તો સર્વેને લાગુ પડે જ પડે, તો જીવન અને મનોવિજ્ઞાન સમજવું કેટલું સહેલું લાગે! આ જ વિચાર પર રોબર્ટ ગ્રીને એક પુસ્તક લખ્યું છે જેનું નામ છે લોઝ ઓફ હ્યુમન નેચર (માનવ પ્રકૃતિના નિયમો). જે પણ વ્યક્તિને મનોવિજ્ઞાનમાં સેજ પણ રુચિ હોય એણે  આ પુસ્તક ચોક્કસ વાંચવું જોઈએ. ગ્રીન પ્રમાણે માનવ પ્રકૃતિના નિયમો આ પ્રમાણે છેઃ

અતાર્કિક વિચાર

ગ્રીન કહે છે કે આપણે પોતાને કેટલા પણ તર્ક અને લોજીકવાળા વ્યક્તિ માનીએ, આપણા નિર્ણયો મોટા ભાગે આપણી લાગણીઓ જ નક્કી કરે છે. માણસ પોતાનો તર્ક અને લોજીક વાપરીને પોતાની ઇન્દ્રિયોને અને ઉર્મિઓને અમુક અંશ સુધી દબાવી શકે, પરંતુ જયારે કપરો કે પરીક્ષા વાળો સમય આવે ત્યારે જે નિર્ણય લેવાનો હોય એ વ્યક્તિ પોતાની લાગણીઓ પર જ લેશે. આ વસ્તુનું જ્ઞાન રાખીને આપણે નિર્ણય લેતા સમયે આપણી લાગણીઓને પૂરતું માન આપીને પછી નિર્ણય લેવાનું નક્કી કરીએ તો આપણે લાગણીના ગુલામ બનતા અટકશું

આત્મરતિનો નિયમ

આજનો આપનો સમાજ અને સોશિયલ મીડિયા આપણને આત્મરતિ બનાવતો જાય છે. જે વધારે નારસીસસિસ્ટિક છે એ વધારે સફળ છે એવું આપણે માનીએ છે. પરંતુ લાંબા સમયે આત્મરતિ હંમેશાં વ્યક્તિને નળે છે. આત્મરતિ સ્મ્વેદનશીલતાને મારી નાખે છે. એટલે પોતાનું ધ્યાન રાખવું ખરાબ નથી, પરંતુ એને આત્મરતિમાં પરિવર્તિત ન થવા દેવું.

પહેરેલા મુખૌટા

ગ્રીન કહે છે આપણે આપણા સહુથી નજીકના લોકોને પણ આપનો સાચો ચહેરો બતાવતા નથી હોતા. આપણે પોતાની પાસે પણ મુખૌટા પહેરીએ છે. આ વસ્તુને લડવાની કોશિશ કરવા કરતા, એને અપનાવી અને પોતાના ફાયદા માટે ઉપયોગમાં લેવી જરૂરી છે. લોકોના પહેરેલા મુખૌટા સમજવા અને પોતાની એક એવી ઇમ્પ્રેશન બનાવી કે આપણા પહેરેલા મુખૌટા લોકોને પકડવા અઘરા પડે એ એક કળા છે જેના પર સતત કામ કર્યે રાખવું જોઈએ

અનિવાર્ય વર્તનો

વ્યક્તિનું વ્યક્તિત્વ બદલવું અશક્ય છે. આ વસ્તુ સમજતા અને સ્વીકારતા લોકોને જીવન નીકળી જાય છે, પરંતુ કોઈ પણ વ્યક્તિનું વ્યક્તિત્વ વૈજ્ઞાનિક રીતે જોઈએ તો બદલવું અશક્ય છે. એ વ્યક્તિની મજબૂરી હશે અથવા એ લાગણીવશ હશે ત્યાં સુધી એ વ્યક્તિત્વ દબાવી શકશે, પરંતુ એ બદલશે નહીં. એટલે એવા વ્યક્તિઓ જોડે રહેવું જેની જોડે રહેવામાં આપણે કે સામે વાળાએ પોતાનું વ્યક્તિત્વ વધુ પડતું કોમ્પ્રોમાઈઝ કરવું ન પડે

જે ઉપલબ્ધ નથી એનું આકર્ષણ

જે પણ વસ્તુ આપણને ઉપલબ્ધ નથી એનું આકર્ષણ કોઈ પણ વ્યક્તિને કોઈ પણ ઉંમરે થતું હોય જ છે અને થતું રહેશે પણ ખરો. આ માનવ પ્રકૃતિની એવી વાસ્તવિકતા છે જે બદલવી અશક્ય છે. આનો અમલ એ રીતે જીવનમાં કરવો કે આપણે કેટલા પણ નવરાશમાં હોઈએ, પરંતુ જે વ્યક્તિ સામે તમારી ઇમ્પ્રેશન બનાવી છે એની સામે પોતાને કામમાં અને વ્યસ્થ બતાવવા. એનો મતલબ એવો નથી કે ખૂબ ભાવ ખાવો, પરંતુ પોતાને એકદમ સોંપી ન દેવાનું ધ્યાન રાખવું.

ટૂંકી દૃષ્ટિ

આપણે બધા નાના મોટા પાયે ટૂંકી દૃષ્ટિના શિકાર બનીએ છે. હમણાંજ આપણે જોયું કે બીટકોઈન કઈ રીતે ગબડ્યું. હા ટૂંક સમયમાં અમુક લોકોએ પૈસા કમાઈ લીધા, પરંતુ એવા લખો લોકો છે જેમણે પોતાની મોટા ભાગની પુંજી બીટકોઈનમાં નાખી દીધી અને હવે એમની પાસે કોઈ બચત રહી નથી. આવી ટૂંકી દૃષ્ટિ રાખીને લાલચમાં લેવાયેલા નિર્ણયો હંમેશાં લાંબા ગાળે નુકસાન કરાવતા હોય છે.

રક્ષાત્મક રવૈયો

કોઈ પણ વ્યક્તિને પોતાના વિચારો અને નિયમો બદલવા ગમતા નથી હોતા. આ વસ્તુની સ્વીકૃતિ આપણે હમેંશા રાખવી જોઈએ. જયારે કોઈ પણ વ્યક્તિ પાસેથી એના વ્યક્તિત્વ વિરુદ્ધ કામ કઢાવવાનું આવે ત્યારે એનું વ્યક્તિત્વ અથવા વિચારશ્રેણી બદલવાની કોશિશ ન કરવી જોઈએ. એમને સારી રીતે સાંભળવું, એમના પોતાના માટેની અસુરક્ષિતતાને માન આપી, એમને પોતાના વિષે સારું મેહસૂસ કરાવી, અને પછી આપણે જે કામ કઢાવવાનું છે એ એમને સમજાવી ફોસલાવીને કઢાવશું તો જ એ વ્યક્તિ દિલ થી એ કામ કરશે.

દમન

લોકો ભાગ્યેજ દેખાતા હોય એવા સાચે હોય છે. આપણા બધાની એક ડાર્ક સાઈડ છે જે આપણે સમાજ સામે નથી લઇ આવતા. જયારે એ વસ્તુ સમજી શકાય એવી છે કે આપણા અમુક વિચારો, ઉર્જાઓ આપણે સમાજ સામે ન રાખીએ, પરંતુ એ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે એ ભાગને આપણે પોતાનાથી ન છુપાવીએ. જેટલું આપણે પોતાને સ્વીકારીશું અને સાચા થઈને રહેશું એટલા આપણે નિખાલસ અને સહજ માણસ લાગીશું.

મનઃ આપણે બધા આપણી પ્રકૃતિના, આપણા ઉછેરના અને આપણા સમાજના ગુલામ છીએ. એ વસ્તુ તો બદલી શકાય એવી નથી. પરંતુ પોતાને જાણી અને એ બધા વિષયોને આપણી પ્રગતિ અને ખુશાલી માટે કઈ રીતે ઉપયોગમાં લેવી એ સાચી ચુનોતી છે.

ડો. મનન ઠકરાર

close
Ank Bandh 29 March
close
PPE Kit