અંધાધૂંધિ, આંદોલનો અને અનિર્ણાયકતામાં અટવાતા આપણે..... જાયે તો જાયે કર્હાં....?

જામનગરમાં કોરોનાની રસીનો બીજો ડોઝ લેવાની ડયૂ ડેઈટ પછી પંદર દિ' - મહિના સુધી ઓનલાઈન સ્લોટ કે લાઈનમાં નહીં ઉભી શકનારા સિનિયર સિટીઝનો તેમ જ લાઈનમાં ઊભવા છતાં વારો નહીં આવતા હાંફતા હાંફતા વારંવાર નિરાશ વદને ઘરે પાછા ફરતા વયોવૃદ્ધોને સાંભળનારું કોઈ નથી. આને અંધાધૂંધિ કહેવાય. ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ મોંઘવારી વિરોધી આંદોલનો માટે રોજ આશ્ચર્યજનક કાર્યક્રમો યોજી રહી છે, છતાં સરકારના પેટનું પાણી યે હલતંુ નથી. કિસાન આંદોલન હવે દિલ્હીના જંતર-મંતર સુધી પહોંચ્યું છે અને સંસદ સંકુલમાં તેના સમર્થનમાં વિપક્ષના પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. કોરોના, જન્માષ્ટમીના મેળાઓ અને પ્રતિબંધો હળવા કરવા જેવા અનેક વિષયો પર ગુજરાત સરકાર પહેલા અવઢવમાં હોય છે, અને પછી કેટલાક નિર્ણયો ફેરવી તોળવામાં આવતા હોય છે. જે અનિર્ણાયકતા દર્શાવે છે, હવે એક અખબારી ગૃપ પર પડેલા દરોડાનો નવો વિવાદ ઉઠ્યો છે.

ગઈકાલથી કોંગ્રેસ, તૃણમુલ કોંગ્રેસ સપા-બસપા, આરજેડી સહિતના તમામ વિપક્ષો આ મુદ્દે તડાપીટ બોલાવી રહ્યા છે, અને સડકથી સંસદ સુધી તેના ઘેરા પ્રત્યાઘાતો પડ્યા છે.

દેશમાં અઘોષિત કટોકટી આવી ગઈ છે, તાનાશાહી નવા સ્વરૃપે આવી છે. લોકશાહીનો આંચબો ઓઢીને સરખત્યારશાહી આવી ગઈ છે, જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર કહે છે કે એજન્સીઓ તેમનું કામ કરી રહી છે, જેમાં સરકારનો કોઈ હસ્તક્ષેપ નથી. કોઈપણ મુદ્દે વિરોધ કરતા પહેલા તેના તથ્યો જાણી લેવા જોઈએ. ભારતમાં કાયદાથી કોઈ પર નથી, અને કાનૂનભંગ, ગેરરીતિ કે કરચોરી થતી હોય, ત્યારે તંત્રો તેનું કામ કરતા જ હોય છે, તેથી વાસ્તવિકતા જાણીને પછી જ પ્રત્યાઘાતો આપવાની સલાહ પણ અપાઈ રહી છે.

ઘણાં લોકો એવું પણ કહે છે કે, કિસાન આંદોલન, પેગાસસ વિવાદ અને હવે પ્રેસ-મીડિયા ગૃપ પર આઈ.ટી.ઈ.ડી.ના દરોડાના મુદ્દે સતત સંસદ ઠપ્પ થઈ રહી છે, અને તેનો હોબાળો મચી રહ્યો છે, તેના કારણે મોદી સરકાર અને ભાજપ શાસિત રાજ્ય સરકારોને તો દોડવું હતું અને ઢાળ મળી ગયો છે, કારણ કે આ કારણે પ્રજાને પીડતા વાસ્તવિક અને બુનિયાદી મુદ્દાઓની તથા સરકારની નિષ્ફળતાઓ ઢંકાઈ જતી હોય છે.

મોદી સરકાર વિરોધીઓનું મોઢું બંધ કરાવવા માટે જે નુસ્ખા અજમાવતી રહી છે અને ઈડી-આઈટી-સીબીઆઈનો રાજકીય હથિયાર તરીકે ઉપયોગ થઈ રહ્યો હોવાનો આક્ષેપ વિપક્ષો કરી રહ્યા છે જેનો જવાબ નવા કેન્દ્રીય માહિતી-પ્રસારણ મંત્રી અનુરાગ ઠાકુર આપી રહ્યા છે, આ બધા વચ્ચે સામાન્ય જનતા તો જાણે વિસરાઈ જ ગઈ છે અને આ નતનવા કોલાહલમાં દરરોજનું કમાઈને ખાતા પરિવારોની વેદના, પેટ્રોલ-ડીઝલમાં ભાવવધારો, સામાન્ય લોકોને જીવવું પણ મુશ્કેલ થઈ જાય તેવી મોંઘવારી, કોરોના લોકડાઉનના કારણે વધુ વ્યાપી ગયેલી બેરોજગારી અને કેન્દ્ર-રાજ્ય સરકારો વચ્ચેની ખેંચતાણમાં સામાન્ય જનતાને વેઠવી પડતી હાડમારી જેવા વાસ્તવમાં પ્રજાને પીડતા મુદ્દાઓ હાંસિયામાં ધકેલાઈ રહ્યા છે.

ભારત લોકતાંત્રિક દેશ છે અને લોકશાહીના ચાર સ્તંભ પૈકી એક સ્તંભ પ્રેસ-મીડિયા અથવા પબ્લિક ઓપિનિયનના પ્રગટીકરણના માધ્યમોના સ્વરૃપમાં આઝાદી પછી અડિખમ ઊભો છે.

આમ, અત્યારે અંધાધૂંધિ, આંદલનો, અનિર્ણાયકતાઓ, અરાજકતા, આપખૂદશાહી, અહંકાર, અસહિષ્ણુતા અને અનૈતિકતા વચ્ચે જાણે આપણે અટવાઈ રહ્યા છે. શાસન-પ્રશાસન, પક્ષ-વિપક્ષ, પ્રશંસા અને ટીકા તથા કેન્દ્ર - રાજ્ય વચ્ચેના કેટલાક ગજગ્રાહો વચ્ચે સામાન્ય જનતાની જમીની સમસ્યાઓ જાણે દબાઈ રહી છે.

વેક્સિનેશનની અવ્યવસ્થા અને સરકારી દાવાઓ તથા વાસ્તવિકતા વચ્ચે આસમાન-જમીનનું અંતર, કોરોના પછી ધંધા-રોજગાર ભાંગી પડ્યા પછી હવે મેળાઓ બંધ રહેવાના કારણે પેટીયુ રળવા કોઈ નવો વિકલ્પ શોધી રહેલા પરિવારો, તોતીંગ મોંઘવારી અને મહામારી વચ્ચે પીસાતા ગરીબ-મધ્યમવર્ગો તથા શિક્ષણ ફી ના મુદ્ે અનિર્ણાયક (જાણી જોઈને ?) રહેતી સરકારોના કારણે પરેશાન વાલીઓની વેદના કોણ સાંભળે ? જાયે તો જાયે કર્હાં...?

નિડર પત્રકાર, આઝાદીકાળના સાહિત્યકાર અને અમારા આદર્શ પૂ. પિતાશ્રી સ્વ.પૂ. રતિલાલભાઈ માધવાણીને

સત્ય, સંઘર્ષ અને સેવાના ત્રિમંત્ર સાથે દાયકાઓ પહેલા નવાનગરમાંથી જામનગરના નામે ઓળખ પ્રાપ્ત કરનારા રજવાડી નગરમાં આઝાદી પછીના દાયકામાં એક પડકારૃરપ સાહસ કરનાર અમારા પૂ. પિતાશ્રી સ્વ. રતિલાલભાઈ માધવાણીની આજે પુણ્યતિથિ છે. એ મહામાનવે વૈકુંઠ તરફ પ્રયાણ કર્યું ત્યારે તા. રર મી જુલાઈ ૧૯૮૭ ના દિવસે માત્ર માધવાણી પરિવાર કે 'નોબત' પરિવાર જ નહીં, પરંતુ આખું હાલાર શોકમગ્ન થયું હતું અને દેશ-વિદેશમાંથી સંખ્યાબંધ સંવેદનાસભર સંદેશાઓનો પ્રવાહ જ અમારા પૂ. પિતાશ્રીની તત્કાલિન લોકપ્રિયતાનું પ્રમાણ હતું.

અખબારી જગતમાં જ્યારે સાધનો, સગવડો અને સાધન-સામગ્રીનો સદંતર અભાવ હતો, અને કોઈપણ અખબાર ચલાવવું એ કપરૃ કાર્ય હતું, ત્યારે પડકારોને પણ ચેલેન્જ આપીને અમારા પૂ. પિતાશ્રીએ વર્ષ ૧૯પ૬-પ૭ થી 'નોબત' સાંધ્ય દૈનિક ચલાવ્યું, જે આજે વટવૃક્ષ બન્યું છે, તેની પાછળ તેઓશ્રીના લોહી અને પરસેવાનું સિંચન રહેલુ છે. તેઓએ સંઘર્ષ કર્યો, પણ સત્યપથ ન છોડ્યો, તકલીફો વેઠી પણ નિડરતાથી તીર છોડવાનું ક્યારેય બંધ ન કર્યું, અને ભલભલાને વાસ્તવિક્તાનું ભાન કરાવતા રહ્યા. તેઓના બાણમાંથી છૂટેલા શબ્દસ્વરૃપી તીરથી ભલભલા ચમરબંધીઓનો પણ પરસેવો છૂટી જતો હતો, તે પણ હકીકત છે. પૂ. ભાઈ તરીકે પ્રચલિત અમારા પૂ. પિતાશ્રી ભલે ખોટું કરનારાઓ માટે કઠોર હતાં, પરંતુ દીનદુઃખીયાઓ-પીડિતો અને ખાસ કરીને હાલારીઓ માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલ હતાં. તેઓએ અનેક એવા સેવાકાર્યો કર્યા છે, જેની મહેક આજે પણ અનુભવાય છે. તેઓએ દર્શાવેલા જનસેવા અને સંવેદનાસભર સહયોગના પથ પર જ અમે આગળ વધી રહ્યા છીએ.

સાંધ્ય દૈનિક 'નોબત' હવે નવા યુગને અનુરૃપ નવા કલેવર ધારણ કરી રહ્યું હોય, પરંતુ તેની બુનિયાદમાં અમારા પૂ. પિતાશ્રીનો અથાક પરિશ્રમ રહેલો છે. તેઓએ અખબારી ધર્મ, માનવ ધર્મ, સમાજસેવા અને નિડરતાથી લોકોના અવાજને વાચા આપવાના સંસ્કારોની સાથે સાથે કેટલુંક સાહિત્ય સર્જન પણ એવું કર્યું છે, જેમાં સાહિત્ય, પત્રકારિત્વ અને ઈતિહાસની ચતુરંગી ઝલક જોવા મળે છે. પૂ. પિતાશ્રીએ લખેલા કેટલાક પુસ્તકો આજે અપ્રાપ્ય છે. મુંબઈથી શરૃ કરીને જામનગર સુધીની તેઓની જીવનયાત્રા દરમિયાન તેઓએ લખેલા પુસ્તકોમાંથી જ તેઓની તેજાબી કલમ અને લોકભોગ્યભાષાની પ્રસ્તૂતિ ઝલકે અને ઝળકે છે.

પૂ. પિતાશ્રીએ ગ્રંથ સ્વરૃપના જે બે-ત્રણ પુસ્તકો પ્રસિદ્ધ કર્યા હતાં, તે તે, સમયની પ્રિન્ટીંગ મશીનરી અને ફોટોગ્રાફીના સાધનોની ઉપલબ્ધિની દૃષ્ટિએ પણ ખરાં ઉતર્યા હતાં, કારણ કે તે સમયમાં કોઈ પુસ્તક પ્રસિદ્ધ કરવું, તે પણ એક સાહસ જ ગણાતું હતું.

પૂ. પિતાશ્રીની તેજાબી કલમે લખાયેલી જામનગરની યશગાથા તો ગ્રંથ સ્વરૃપે ઘણાંએ વાંચી જ હશે, પરંતુ તે ઉપરાંત તેઓએ મહાગુજરાતની યશગાથા પણ પ્રકાશિત કરી હતી, જે આજે અપ્રાપ્ય છે, પરંતુ કેટલીક લાયબ્રેરીઓમાં સચવાયેલી હોઈ શકે છે. લગભગ ૬૦૦ પેઈજનો એ ગ્રંથ પૂ. પિતાશ્રીની વિવિધાસભર પ્રતિભા અને તેજાબી કલમનો પરિચાયક છે. એ ગ્રંથમાં જે રસપ્રદ, માહિતીપ્રદ અને રોચક વર્ણનો પ્રસ્તૂત કરવામાં આવ્યા છે, તે સાહિત્યસર્જન, પત્રકારિત્વ અને નિડરતાના ત્રિવેણી સંગમ જેવા છે.

'જામનગરની યશગાથા' નામનો ગ્રન્થ વર્ષ ૧૯૮૩ માં પ્રસિદ્ધ થયો ત્યારે તેની કિંમત રૃા. ૪૦ હતી. તે પછી 'મહાગુજરાતની યશગાથા' નામનો ગ્રન્થ ૧૯૮પ માં પ્રસિદ્ધ થયો, તેની તે સમયે કિંમત રૃા. પ૦ હતી.

આ ઉપરાંત પૂ. પિતાશ્રીની કલમે જુદા જુદા સમયે અને સ્થળે પ્રકાશિત થયેલા પુસ્તકો અત્યારે અપ્રાપ્ય ગણાય છે. જેમાં વર્ષ ૧૯૪ર માં પ્રસિદ્ધ થયેલો પ૦૦ પાનાનો ગ્રન્થ 'લોહાણા મહાજનો' (કિંમત રૃા. પ), વર્ષ ૧૯૪૦ માં પ્રકાશિત 'બંડખોર' નામની સામાજિક નવલકથા, વર્ષ ૧૯૪૦ માં પ્રકાશિત લોહાણા જ્ઞાતિનો ૩૦૦ પાનાનો સર્વસંગ્રહ લોહાણા જ્ઞાતિ ગૌરવ ગ્રન્થ (કિંમત રૃા. ર), વર્ષ ૧૯૪૩ માં પ્રકાશિત મહાગુજરાતના મહારથીઓની ઝાંખી કરાવતું પુસ્તક 'મહાજનો', વર્ષ ૧૯૪ર માં જ પ્રસિદ્ધ થયેલ ર૦૦ પાનાનું પુસ્તક મહાનગરી મુંબઈ, સામાજિક ક્રાંતિની છડી પોકારતું ૧૯૬૧ માં પ્રકાશિત ર૦૦ પાનાનું પુસ્તક કસુંબીનો રંગ, વર્ષ ૧૯૬ર માં પ્રકાશિત કાતિલ કટાક્ષ લેખોનું જે-તે સમયે ચર્ચાસ્પદ બનેલું પુસ્તક 'ફટાકડા' અને છેલ્લે વર્ષ ૧૯૮પ માં પ્રકાશિત મહાગુજરાતની યથગાથા, પૂ. ભાઈનું કદાચ આખરી પુસ્તક હતું.

અખબાર ચલાવવાની સાથે સાથે સાહિત્યનું સર્જન કરવું, અને તે સાહિત્યમાં પણ તેજાબી કલમે નિતરતું નિડર પત્રકારિત્વ, સંવેદનાસભર સમાજસેવા, માનવતા અને સહૃદયતાનો સંગમ કરવો અને રસાળ, લોકભોગ્ય શૈલીમાં કટાક્ષ, કડવા સત્યો, વાસ્તવિક્તાઓની સાથે રસપ્રદ ઈન્ફર્મેશન, જનરલ નોલેજ અને સાહિત્ય-લોકસાહિત્યનું સંયોજન કરવું, એ બહુમૂખી, વિવિધલક્ષી વ્યક્તિત્વમાં પ્રચંડ પુરુષાર્થ સાથે ઊંડા અભ્યાસ સાથે કુદરતની મહેરબાની ભળે ત્યારે જ સંભવી શકે. આ કારણે જ ઘણાં બધા લોકો પૂ. પિતાશ્રીને આદર સાથે 'મહામાનવ' તરીકે વર્ણવીને સન્માનિત કરતા હોય છે.

આજે આ મહામાનવની ૩૫ મી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે પૂરેપૂરા માન-સન્માન, ગૌરવ, નમ્રતા, શ્રદ્ધા અને સંવેદના સાથે પૂ. રતિલાલભાઈ માધવાણીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પીએ અને તેઓના જિવનકવનમાંથી સૌ કોઈને પ્રેરણા મળતી રહે તેવું પ્રાર્થીએ.

તા. રર-૭-ર૦ર૧

- માધવાણી પરિવાર - 'નોબત' પરિવાર

મુખ્યમંત્રી સૌરાષ્ટ્રમાં શ્રાવણિયા લોકમેળાઓ રદ થશે ? નિર્ણય બાકી...?

જન્માષ્ટમી એટલે જન-જનનો તહેવાર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જન્મિદવસને કૃષ્ણજયંતી કે જન્મદિન ના બદલે જન્માષ્ટમી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, જેની સાથે શ્રાવણ વદ-આઠમની ઘનઘોર રાત્રે મથુરાની જેલમાં પ્રગટ થયેલા (જન્મેલા) શિશૂ કૃષ્ણની ગોકુળના નંદરાજાને ત્યાં જન્મેલી બાળકી સાથે અદલાબદલી કરવા જતાં વાસુદેવજીની કથા સંકળાયેલી છે.

જો કે, જન્માષ્ટમી પર્વે માત્ર કૃષ્ણજયંતી જ નહીં, પણ અન્ય મહાત્મય ધરાવતા દિવસો પણ સાંકળી ને નાગપાંચમ, રાંધણછઠ્ઠ, શિતળાસાતમ, પ્રારણાનોમ વગેરે વિશેષ દિવસોનું ઝુમખુ એક અનોખો તહેવારનું સ્વરૃપ ધારણ કરે છે. આ ઉપરાંત શ્રાવણ મહિનો ભગવાન શિવજીનો ગણાય છે અને તેના પ્રત્યેક સોમવાર પણ વિશેષ મહાત્મય ધરાવે છે. શ્રાવણ મહિનામાં પ્રત્યેક સોમવાર, અમાસ અને જન્માષ્ટમી, રક્ષાબંધન જેવા તહેવારોના કારણે આખો મહિનો રિલિજ્યિસ ટૂરિઝમ અને ઈકો-ટૂરિઝમની વિપુલ તકો ઊભી કરે છે, અને ધાર્મિક ઉજવણીઓ સાથે મનોરંજન તથા રૃરલ માર્કેટીંગને સાંકળીને જન્માષ્ટમી, સોમવાર, અમાસ, જેવા દિવસોએ યોજાય છે શ્રાવણિયા લોક મેળાઓ .

ગયા વર્ષે કોરોનાના કહેરના કારણે રાજ્યમાં વિશાળ લોકમેળાઓ રદ કરવા પડ્યા હતાં જયારે આ વર્ષે પણ શ્રાવણ મહિનો અને જન્માષ્ટમીના લોકમેળો યોજાશે કે નહી ? તેવો સવાલ  ઊઠી રહ્યો છે, અને ગામડાઓથી માંડીને શહેરોમાં પણ આ જ સવાલ ચોરે અને ચૌટે ચર્ચાઈ રહ્યો છે. જો કે, કોઈપણ મહાનગર પાલિકાએ આ અંગે આજે સવાર સુધીમાં કોઈ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી.

આજે મુખ્યમંત્રી રૃપાણી જયારે દ્વારકાની મુલાકાત લેશે, ત્યારે પણ કદાચ આ જ મુદ્દો ઓફિશ્યલી કે અન - ઓફિશ્યલી ચર્ચાશે તો ખરો જ રાજ્ય સરકારે પણ લોકમેળાઓને લઈને નિર્ણય કરવો અઘરો છે. કેરળ અને ઉત્તરપ્રદેશની સરકારોને કાવડયાત્રા અને બકરી ઈદને લઈને સુપ્રિમ કોર્ટે કરેલી ખૂબ જ ટિપ્પણીઓ જોતા લોકમેળાની છૂટ આપવી હવે કોઈપણ રાજ્ય સરકાર માટે સરળ નથી. બીજી તરફ રાજકોટ આઈસીએમઆરના પ્રમુખે ઓગષ્ટમાં કોરોનાની ત્રીજી લહેરનો ખતરો અને બાળકો પર તેની સંભવિત વિપરીત અસરો તરફ અંગુલી નિર્દેશ કરતા હવે રાજકોટમાં તો લોકમેળાઓ રદ જ થાય, તેવી સંભાવનાઓ જણાઈ રહી છે, જયારે બે દિવસ પહેલા જ કોરોના મુકત થયેલા હાલારમાં લોકમેળાઓ અંગે કોઈને કોઈ સંકેતો કદાચ મુખ્યમંત્રીની દ્વારકાની મુલાકાત દરમિયાન સામે આવે, તેવું બની શકે છે. જામનગરમાં રંગમતિ-નાગમતિ નદી તટે અને પ્રદર્શન ગ્રાઉન્ડમાં યોજાતા મેળાઓને પણ કદાચ કોરોનાનું ગ્રહણ લાગી શકે છે. બીજી તરફ એ તર્ક પણ લક્ષ્યમાં લેવો પડે કે જો ગુજરીબજારો, થિયેટરો અને બાગ-બગીચા-હરવા ફરવાના સ્થળો માટે (ભલે  પ્રોટોકોલ કે શરતો સાથે) છૂટછાટ આપી શકાતી હોય, તો લોક મેળાઓ માટે પણ આવો કોઈ માર્ગ ન કાઢી શકાય ? સૌરાષ્ટ્રમાં લોકમેળાઓનું ધાર્મિક મહત્ત્વ તો છે જ, સાથે સાથે આર્થિક મહત્ત્વ પણ છે, કારણ કે આ દિવસોમાં ઘણાં લોકોને ચાર-છ મહિનાના રોટલા નીકળી જાય એટલે કે ગુજરાન ચાલી જાય, તેટલી રોજગારીની તકો મળતી હોય છે, એટલું જ નહી, આ તહેવારો દરમિયાન ગામે-ગામ સર્જાતો માહોલ પણ સાંસ્કૃતિક એકતાનો પ્રતીક બની જાય છે. કારણ કે આ લોકમેળાઓ હવે સાર્વજનિક બની ગયા હોવાથી જન-જનને સ્પર્શે છે.

બીજી તરફ મુખ્યમંત્રી વિજયભાઈ રૃપાણીની આજની જૂનાગઢની મુલાકાત પર ઘણાં લોકોની નજર મંડાયેલી હતી. સૌરાષ્ટ્રમાં શ્રાવણ મહિનાનું મહત્ત્વ અધિક હોય છે અને તેમાં પણ ગીર સોમનાથ તથા જૂનાગઢ જિલ્લામાં તો શ્રાવણ મહિનામાં સ્થાનિક ભાવિકો ઉપરાંત મોટા પ્રમાણમાં યાત્રિકોનો ઘસારો રહેતો હોય છે. મુખ્યમંત્રીએ જૂનાગઢમાં આજે આપેલા પ્રતિભાવો અને સંકેતો પણ ચર્ચામાં રહેવાના છે.

હકીકતે કોરોનાના સંક્રમણ અને વાયરસના નવા સ્વરૃપો અંગે વૈશ્વિક અને રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ-નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયો પણ અનુભવ કરતા વધુ અનુમાન આધારિત હોય છે, કારણ કે વાયરસ બધા માટે નવો છે એક તરફ આઈસીએમઆરના સુત્રો ત્રીજી લહેર બાળકો પણ વધુ અસર કરશે, તેમ જણાવે છે, જયારે એઈમ્સના ડોકટર ગુલેરિયા બાળકો કોરોના વિરોધી એન્ટીબોડી વધુ પ્રભાવી હોવાનું જણાવી શાળાઓ ખોલવાનો અભિપ્રાય આપી રહ્યા છે જો કે, આઈસીએમઆર પણ માધ્યમિક - ઉ.માધ્યમિક પહેલા પ્રાથમિક શાળાઓ ખોલવાની તરફેણ કરે છે. ટૂંકમાં કોરોનાને લઈને સામાન્ય લોકો જ નહીં, પરંતુ તબીબો- નિષ્ણાતો, વૈજ્ઞાનિકો પણ ગોટે ચડી રહેલા જણાય છે, ત્યારે લોકમેળાનું શું થાય છે તે જોવું રહ્યું.

ઉત્તર કોરિયા વાલે દિન આને વાલે હૈ...

મેઘરાજાની મહેર થઈ રહી છે અને કયાંક કયાંક કુદરતી કે કૃત્રિમ સ્વરૃપે આ મહેર કહેરમાં પણ ફેરવાઈ રહી છે, ત્યારે કહી શકાય કે મૌસમ બદલ રહા હૈ...

અભિનેતા સોનૂસૂદને ફિલ્મ ક્ષેત્રે મોટી મોટી ઓફરો થવા લાગી, તેને તેના દ્વારા કરાયેલા કેટલાક માનવતાવાદી સત્કાર્યોની ફલશ્રુતિ ગણાવાઈ રહી છે. જેની સાથે શિલ્પા શેટ્ટીના પતિ રાજ કુન્દાની કથિત ૫ોર્ન ફિલ્મ માટે થયેલી ધરપકડના અહેવાલોને સાકળીને અને ભગવાન કૃષ્ણે ગીતાજીમાં આપેલા ઉપદેશને ટાંકીને રચાયેલી એક ગીતની પંક્તિ યાદ કરાવાઈ રહી છે કે, ''જૈસા કરમ કરેગા વૈસા ફલ દેગા ભગવાન''...!

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે હજારો વર્ષ પહેલા ગીતાગાનના માધ્યમથી અર્જુનને આપેલા ઉપદેશો આજે પણ એટલા જ પ્રસ્તૂત છે, પરંતુ સંદર્ભો બદલાઈ ગયા છે, હવે તો મૌસમ બદલ રહા હૈ ની સાથે સાથે એવું કહી શકાય કે, યુગ ભી બદલ રહા હૈ...

આપણા દેશમાં સરળ, સસ્તો અને ઝડપી ન્યાય કયારે મળતો થશે, તે તો ભગવાન જાણે, પરંતુ કર્મફળના સિદ્ધાંતને સાકાર કરવા માટે એવું જરૃરી જ નહી, પણ અનિવાર્ય પણ છે, કારણ કે પ્રવર્તમાન સિસ્ટમ મુજબ ન્યાય મેળવવામાં થતા વિલંબ માટે 'ભગવાન કે ઘર દેર હૈ... અંધેર નહીં હૈ....' જેવી કહેવતોને ઢાલ બનાવતી ...... રહી છે. એવા અહેવાલો આવ્યા છે કે મોદી સરકાર હવે અંગ્રેજોના સમયના આઢીસો વર્ષ જૂના એક કાયદાને બદલીને હવે કોન્ટેન્ટમેન્ટ બિલ-૨૦૨૦ના માધ્યમથી ડિફેન્સની જમીનો પણ માળખાકીય સુવિધાઓના સિવિલ પ્રોજેકટો માટે ફાળવી શકાય, તેવી વ્યવસ્થા કરવા જઈ રહી છે, જેનો મતલબ એવો પણ કરી શકાય કે હવે મિલ્ટ્રી માટે અનામત રખાયેલી અથવા અલાયદી રખાયેલી જમીનો પણ વેચી નંખાશે.

બીજી દૃષ્ટિએ સાંપ્રત સમયમાં કોઈપણ ઉપયોગમાં નહી લેવાતી માત્ર મિલ્ટ્રી જ નહીં, પણ રેલવેની જમીનોનો સાર્વજનિક હેતુઓ માટે ઉપયોગ થતો અટકાવાતો હોય, અને તે માટે કાયદો બદલાય, તેમાં કોઈ ખોટું પણ નથી, પરંતુ રાહુલ ગાંધીની ભાષામાં કહીએ, તો આ જમીનો ત્રણ-ચાર ઉદ્યોગપતિ મિત્રોને જ વેચી મારવાના કારસા ન રચાવા જોઈએ ?!

અત્યારે ચોમાસાનો માહોલ છે, ત્યારે ઘણી જગ્યાએ દેડકાંઓ ડ્રાઉં.....ડ્રાઉં.... કરતા સંભળાય તો કેટલાક સ્થળોએ બિલાડીના ટોપ કે છત્રી તરીકે ઓળખાતી વનસ્પતિ ઉગી નીકળે, તેવી જ રીતે જે-જે રાજ્યોમાં આગામી વર્ષે વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે, ત્યાં ત્યાં રાજકીય કોલાહલ વધવા લાગ્યો છે. પંજાબમાં સિદ્ધુની સટાસટી પછી અમરિન્દરસિંહની ડીનર કે લંચ ડિપ્સોમસી હોય કે પછી કર્ણાટકમાં યેદિયુરપ્પા સામે ભાજપની મજબૂરી હોય, ગુજરાતમાં રૃપાણી-સીઆર પાટીલ વચ્ચેની કથિત કોલ્ડ વોર હોય કે યુપીમાં માયાવતીનો બ્રાહ્મણ પ્રેમ હોય, - આ બધા ઘટનાક્રમોમાં ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને કોંગ્રેસમાં ૈ'વાપસી' ના સંદર્ભમાં શંકરસિંહ વાઘેલા પણ સક્રિય થઈ ગયા, તેનો ઉમેરો થયો છે.

ગઈકાલનું શંકરસિંહજીનું કથિત ટ્વીટ ચર્ચામાં છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ પેગાસસ સ્પાયવેર અંગે વાઘેલાએ હિન્દીમાં ટ્વીટ કર્યું છે કે આજે દેશ જાસુસીનું જે મોડલ નિહાળી રહ્યો છે, તે પણ ભાજપના ગુજરાત મોડલનો જ એક ભાગ છે. લોકશાહી ખતમ કરીને તાનાશાહીને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહી છે માત્ર નેતાઓ, જજો, પત્રકારો, અધિકારીઓની જ નહી, પરંતુ નાગરિકોની પણ જાસુસી કરાવાઈ રહી છે. ''ઉત્તર કોરિયા વાલે દિન આને વાલે હૈ...''

વાઘેલાના ટ્વીટ પછી મીડિયા તથા સોશ્યલ મીડિયામાં અત્ર-તત્ર-સર્વત્ર ગુજરાતમાં વર્ષ-૨૦૦૫ માં ગોરધન ઝડફિયા અને વર્ષ - ૨૦૦૯ માં કોઈ યુવતીના ફોનટેપીંગના ચર્ચાસ્પદ પ્રકરણો જિવંત થઈને ચર્ચાવા લાગ્યા છે, જો કે, તે સમયે ફોન ટેપીંગના મુદ્દે દુઃખી થઈને ભાવુક થયેલા અને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડેલા એ મહાનુભાવ અત્યારે ફરી પાછા ભાજપમાં જ છે !!

તે સમયે પણ શંકરસિંહ વાઘેલાએ તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્રભાઈ અને તે સમયે ગુજરાતના ગૃહમંત્રી રહેલા અમિતભાઈ સામે આક્ષેપો કર્યા હતાં. કોંગ્રેસમાંથી તે સમયે શંકરસિંહ વાઘેલા ઉપરાંત શક્તિસિંહ અને અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાએ પણ ગંભીર આક્ષેપો કરી તટસ્થ તપાસની માંગણી કરી હતી. વર્ષ ૨૦૧૧ માં સ્વ. હરેન પંડ્યાના ફોન ટેપ થયા હોવાનો મામલો ખૂબ ગરમાયો હતો. વર્ષ-૨૦૦૯ માં એક યુવતીના ફોન ટેપીંગનો મુદ્દો પણ એટલો જ ગરમાયો હતો, જેનો ઘટસ્ફોટ વર્ષ-૨૦૧૩માં ન્યુઝ પોર્ટલ કોબ્રા પોષ્ટ અને ગુલેલે કર્યો હતો. તપાસ સમિતિઓનું શું થયું તે કોઈને ખબર નથી, પરંતુ પેગાસસના મુદ્દે કેન્દ્ર દ્વારા રદિયો અપાયા પછી પણ 'ગુજરાત મોડેલ' ના કટાક્ષ સાથે વિપક્ષો મોદી સરકારને ઘેરી રહ્યા છે. જોઈએ, આગે હોતા હૈ કયા...!

પ્રકૃતિ, પેગાસસ અને પોલિટિક્સના વાવાઝોડા...કડાકા...ભડાકા...ધડાકા...

શનિવારે જામનગરમાં વાવાઝોડા જેવા તોફાની પવન સાથે પડેલા ભારે વરસાદે દોઢસો જેટલા વૃક્ષો અને ચાલીસ-પચાસ થાંભલા પડી નાંખ્યા અને ગાજ-વીજના જે કડાકા-ભડાકા થયા, તેથી થોડો સમય તો ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો. ઈન્દ્રદેવ પ્રસન્ન થયા, પણ વાયુ દેવનો પ્રકોપ પ્રગટ્યો હોવાની ઉપમા શનિવારના વરસાદ-વાવાઝોડા જેવા માહોલને મળી. ગઈકાલે અને  આજે વરસાદ ધીમે ધારે પડતો રહ્યો. ખેડૂતો માટે આ વરસાદ આશીર્વાદરૃપ પણ ગણાય. ભારે પવન અને વરસાદના જેવા કડાકા-ભડાકા શનિવારે થયા,તેવા જ કડાકા-ભડાકા ગઈકાલે રાજકારણ એટલે કે પોલિટિકસમાં પણ થયા, તેમા વળી પેગાસસ નામના સ્પાયવેરે તો પોલિટિકસમાં ખળભળાટ જ મચાવી દીધો પ્રકૃતિ, પેગાસસ અને પોલિટિકસ ક્ષેત્રે જાણે જુદા જુદા વાવાઝોડા આવ્યા, જેથી નગરથી માંડીને નેશન સુધી ભારે ચર્ચા પણ જગાવી અને 'ઘણાં લોકો' સવાલો (શંકા - કુશંકા)ના ઘેરામાં પણ આવી ગયા.

પ્રકૃતિના વાવાઝોડાએ ભારે નુકસાન કર્યું, અને તંત્રો દોડતા થયા, તો શાસકો પણ હાંફળા-ફાફળા થઈ ગયા હતાં. પોલિટિક્સમાં પણ ગઈકાલે એક પછી એક એવા કડાકા-ભડાકા થયા કે લોકો ઘડીભર શનિવારના પ્રાકૃતિક કડાકા-ભડાકા પણ ભૂલી ગયા હશે, ગઈકાલે જુદા જુદા રાજકીય પક્ષો દ્વારા જે રીતે આશ્ચર્યજનક, ચોંકાવનારી અને નવા સમીકરણો સર્જનારી હિલચાલ થઈ, તે પોલિટિકલ વાવાઝોડા જ ગણાવી શકાય.

પંજાબનું પોલિટિકસ છેલ્લા અઠવાડિયાથી ચરમસીમાએ પહોંચ્યું હતું. એક તરફ કિસાન આંદોલનના ભાગરૃપે સંસદને ઘેરવાની આંદોલનકારીઓની તૈયારી અને અકાલી દળે સંસદની અંદર પણ આ મુદ્દે મોદી સરકાર સામે બાયો ચડાવવાની કરેલી જાહેરાતે સૌનું ધ્યાન ખેચ્યું હતું. તો બીજી તરફ પંજાબના મુખ્યમંત્રી કેપ્ટન અમરિન્દરસિંહ અને તેની સામે પક્ષમાં જ આંતરિક રીતે અસંતોષ વ્યકત કરી રહેલા નવજયોતસિંહ સિદ્ધુનો સંઘર્ષ હેડલાઈન બન્યો હતો, ગઈકાલે સાંજ પડતા પડતા કોંગ્રેસના કાર્યકારી પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીએ મોટો ધડાકો કર્યો, અને નવજયોતસિંહ સિદ્ધુને પંજાબ પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે નીમી દીધા. તે પછી તેના સંદર્ભે આજે જે કાંઈ બની રહ્યું છે, તે આપણી સામે જ છે....

ભાજપમાં પણ કાંઈક એવું જ બની રહ્યું છે. બે દિવસ પહેલા કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી એદિયુરપ્પાએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તથા ભાજપ રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ જે.પી. નડ્ડાની દિલ્હીમાં મુલાકાત લીધા પછી તેના રાજીનામાની અટકળો થવા લાગી હતી. એદિયુરપ્પાએ તે સમયે નનૈયો ભણ્યો હતો પરંતુ કર્ણાટક ભાજપનો ડખ્ખો સામે આવી જ ગયો હતો. પંજાબમાં કોંગ્રેસે પણ સિદ્ધુ પર ખેલેલો દાવ આશ્ચર્યજનક રહ્યો છે કારણ કે કેપ્ટન અમરિન્દરસિંહની પીછેહઠ  પછી આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં તેના પડઘા પડવાના છે. જો કે, આજનો ઘટનાક્રમ કાંઈક અલગ જ દિશા નિર્દેશ કરે છે.

શરદ પવારની પી.એમ. મોદી સાથેની મુલાકાત અને શિવસેનાના નેતાઓના નિવેદનો, ઉદ્ધવ ઠાકરે તથા ફડણવીસની સૂચક ચૂપકીદી વચ્ચે કિરીટ સોમૈયાની સટાસટી તેમજ શરદ પવારને રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર બનાવવાની કહેવાતી હિલચાલ જોતા મહારાષ્ટ્રમાં પણ કાંઈક નવાજૂની થવાના એંધાણ વર્તાઈ રહ્યાં છે. ગુજરાતમાં ભાજપે ધીરૃભાઈ ગજેરા જેવા એક સમયના વડાપ્રધાન મોદીના આલોચકની પાર્ટીમાં 'ઘર વાપસી' નો વ્યૂહ અપનાવીને તેને કોઈ ઉચ્ચ પદની ભેટ આપવાનું નક્કી કર્યુ હોય, તો તેમાંથી પણ પોલિટિકલ વાવાઝોડું જ ફૂંકવાનું છે,

ગઈકાલે જ પ્રાકૃતિક અને પોલિટિકલ વાવાઝોડાઓ કરતા યે વધુ મોટો ધડાકો થયો છે. જેથી ખળભળાટ મચી ગયો છે. અહેવાલો આવ્યા છે કે, વર્ષ-ર૦ર૧૯ ની ચૂંટણી પહેલા ૪૦ ભારતીય પત્રકારો તથા અન્ય વ્યક્તિ વિશેષોની જાસૂસી પેગાસસ નામના સ્પાયવેરના માધ્યમથી કરવામાં આવી હતી. ધ વાયર દ્વારા આ ધડાકો થતા દેશના રાજકારણમાં ભારે ઉહાપોહ મચ્યો છે, જેના પડઘા સડકથી સાંસદ સુધી સંભાળાઈ રહ્યાં છે.

આ સ્પાયવેર ઈઝરાયેલની પ્રોડક્ટ છે, અને ઈઝરાયેલની કંપનીનો દાવો હંમેશાં એવો રહે છે કે, આ પ્રકારના સ્પાયવેર વિવિધ દેશોની સરકારોને જ વેંચવામાં આવે છે, અને સરકારો દેશહિત માટેના સુરક્ષાના કારણોસર જ તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે. હવે ૪૦ જેટલા લોકોની જાસુસી શું ભારત સરકારે કરાવી હશે...? શું આ માટે સ્પાયવેરાનો ગેરકાનૂની રીતે ઉપયોગ દેશ હિતના બદલે રાજકીય હેતુઓ માટે કરાયો હશે...? તેવી શંકા-કુશંકાઓ ઉઠી રહી છે. જો કે, કેન્દ્ર રસકારના આઈ.ટી. વિભાગે સ્પષ્ટ ઈન્કાર કરતા કહ્યું કે, સરકારે આવી કોઈ ગેરકાનૂની પદ્ધતિથી જાસૂસી કરાવી નથી, કે કોઈ ફોન ગેરકાયદેસર પદ્ધતિથી સરકારે હેક કર્યો નથી.

એ અહેવાલો પણ ચોંકાવનારા છે કે, ધ વાયર સહિત ૧૬ મીડિયા ઓર્ગેનાઈઝેશન્સની તપાસ અંગે ગઈકાલે સાંજે પ્રકાશિત થયેલા રિપોર્ટ મુજબ ૩૦૦ થી વધુ ભારતીયોના મોબાઈલ નંબરો આ સ્પાઈવેર દ્વારા હેક કરાયા હતાં, જેમાં ૪૦ પત્રકાર હતાં. વિશ્વભરના ૧૮૦ પત્રકારોના ફોન હેક-કરાયા હોવાનો પણ ઉલ્લેખ છે, જેમાં ભારત સહિત વિશ્વના ખ્યાતનામ મીડિયા હાઉસનો સમાવેશ થઈ જાય છે. આ જાસૂસી ભારતમાં લોકસભાની ચૂંટણી પહેલા વર્ષ-ર૦ર૧૭ થી ર૦૧૯ વચ્ચે થઈ હતી, અને તે સમયે લોકોના ફોન હેક કરીને ડેટા એક્ટિવ કરાયા હોવાનો સણસણતો આક્ષેપ પણ કરાયો છે. વિપક્ષો આ અંગે તપાસની માંગણી કરી રહ્યાં છે. કારણ કે જો ઈઝરાયેલની કંપની એનએચઓ માત્ર સરકારી વિભાગોને જ આ સ્પાયરવેર વેંચતી હોય તો આખરે આ સ્પાયવેર કઈ સરકારે ખરીદ્યો અને શા માટે...? તે સત્ય બહાર આવે તે જરૃરી છે !

પંચતારક હોટલો નહીં, હોસ્પિટલોની જરૃરઃ કોંગ્રેસ શ્રાવણીયા તહેવારોમાં સંયમ જરૃરી...

આજે એક તરફ ધોરણ-૧ર સાયન્સની પરીક્ષાનું મૂલ્યાંકન આધારીત પરિણામ જાહેર થતા માર્કશીટો મેળવવા વિદ્યાર્થીઓમાં ઉત્સાહ અને કુતૂહલ જોવા મળતુ હતું, તો બીજી તરફ આકાશી વીજળી અને લંબાતા જતા ચોમાસાની ચિંતા પણ જનમાનસમાં જોવા મળી રહી છે, જ્યારે ધીમા વેક્સિનેશનના કારણે પ્રજાની પરેશાની દૂર કરવા રાજય સરકાર હજુ કોઈ નક્કર વ્યવસ્થાઓ કરી શકી નહીં હોવાથી ઠેર-ઠેર અજંપો પણ જોવા મળી રહ્યો છે. આ બધા ઘટનાક્રમોની વચ્ચે આવી રહેલા શ્રાવણીયા તહેવારોને લઈને પણ લોકોમાં ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. એક તરફ વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ગઈકાલે કેટલાક મુખ્યમંત્રીઓ સાથેની વાતચીત દરમિયાન કેટલાક સ્થળોએ થતી ભીડભાડ તરફ અંગુલી નિર્દેશ કરીને ત્રીજી લહેર સામે સાવધ રહેવાની ચેતવણી આપી, તો બીજી તરફ કેટલાક રાજ્યોમાં પ્રતિબંધોમાં વધુ છૂટછાટ, તો કેટલાક સ્થળોએ ફરીથી કડક પ્રતિબંધોની ખબરો પણ આવી. કોરોનાના કેસો ઘણાં બધા સ્થળોએ ફરીથી વધી રહ્યાં હોવાથી ગાફેલ રહેવા જેવું નથી એ હવે સૌ કોઈ જાણે છે, છતાં હરવા-ફરવા નીકળી પડેલા લોકો ઘણી જગ્યાએ કોરોનાના પ્રોટોકોલને જાણે વિસરી જ ગયા હોય તેમ જણાય છે. રાજકીય કાર્યક્રમો પણ ટોપ-ટુ-બોટમ શરૃ થઈ ગયા છે અને ગુજરાત, યુ.પી., પંજાબ સહિત કેટલાક રાજયોમાં આવતા વર્ષે થનારી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓને લક્ષ્યમાં લઈને ઉદ્ઘાટનો - લોકાર્પણો પણ થવા લાગ્યા છે. કેટલાક 'વર્ચ્યુઅલ' કાર્યક્રમોમાં પણ કોઈને કોઈ સ્થળે લોકો એકઠા થાય અને 'દો ગજ કી દૂરી' વિગેરે નિયમો જળવાતા ન હોય, તો તે પણ નાટક જેવું જ લાગે ને...?

ગુજરાતના આઠ મહાનગરોમાં નાઈટ કરફયૂ લંબાવાયો, તેમાં જામનગર જેવા શહેરો કે જ્યાં હવે નહીંવત સંક્રમણ છે, તેનો પણ સમાવેશ કરાયો છે.

વોટર પાર્કસ, સ્વીમીંગ પૂલ્સને ૬૦ ટકા ક્ષમતાની મર્યાદામાં ખોલવાની છૂટ આપી દેવામાં આવી છે. નોન-એ.સી. બસોમાં ૧૦૦ ટકા મુસાફરો ભરવાની છૂટ આપી દેવામાં આવી છે, અને એ.સી. બસોમાં ૭પ ટકા મુસાફરીની મર્યાદા રાખવામાં આવી છે. હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, વોટર પાર્કને વીજ બીલના ચાર્જમાંથી મુક્તિ આપી છે. આ પહેલા જ બાગ-બગીચા, ધાર્મિક સ્થળો તથા ગુજરીબજાર વિગેરે માટે છૂટછાટો પણ મળી ચૂકી છે. તેથી એવું કહી શકાય કે હવે લગભગ તમામ પ્રતિબંધો કાં તો ઉઠાવી લેવાયા છે, અથવા હળવા કરાયા છે. જો કે, ગુજરીબજાર વિગેરેને મંજૂરી આપનાર સરકારે હજુ પણ લગ્ન જેવા પ્રસંગો માટે બન્ને પક્ષો જાનૈયા - માનૈયા તથા તેની સાથે સંકળાયેલા લોકો માટે સંતોષજનક છૂટછાટ આપી નથી, જેની આ વખતે આશા હતી.

લોકોમાં સૌથી વધુ ચર્ચા શ્રાવણીયા મેળાઓની થઈ રહી છે. સુપ્રિમકોર્ટે કાવડયાત્રા સામે લાલ આંખ કર્યા પછી ગુજરાત સહિતના પશ્ચિમના રાજ્યો ઉપરાંત દેશમાં જ્યાં-જ્યાં શ્રાવણીયા મેળા ભરાય છે, તથા ગોકુલ, મથુરા, વૃંદાવન જેવા સ્થળોએ જન્માષ્ટમી પર્વે ધાર્મિક પર્યટન વધી જાય છે, ત્યાં આ વર્ષે કેવી અને કેટલી છૂટછાટો આપવી તે અંગે સંબંધિત રાજય સરકારો અવઢવમાં પડી છે. જોઈએ, શ્રાવણીયા મેળાઓ અંગે ગુજરાત સરકાર આગામી સમયમાં કેવો નિર્ણય લેશે તે...!?

જો કે, કોરોનાની ત્રીજી લહેરને ધ્યાને લઈને લોકોએ પણ "સંયમ" રાખવો પડશે. શ્રાવણીયા મેળાની વાત આવે એટલે ઘેર-ઘેર રમાતો શ્રાવણીયો જુગાર પણ યાદ આવી જ જાય. અમદાવાદમાં કોઈ ઉચ્ચ અધિકારીઓ વતી નિયમિત જુગારધામોના સંચાલકો પાસેથી 'વસુલી' કરતા કેટલાક કર્મીઓ તથા વચેટીયાઓ પકડાયા હોવાના અહેવાલો સાચા હોય તો મહારાષ્ટ્રની જેમ ગુજરાતમાં પણ 'વસુલી' ની પ્રથા (અલગ સ્વરૃપે અને અલગ સંદર્ભમાં પણ) ધમધમી રહી હોવાની ચર્ચા વચ્ચે લોકોમાંથી એવો સૂર પણ સંભળાયો કે મોટા જુગારખાના પકડવાના  બદલે તંત્રો ઘરેલું શ્રાવણીયા જુગાર પર જ ત્રાટકવાની નીતિ બદલે તો સારૃ...

વડાપ્રધાને ગઈકાલે ગાંધીનગર રેલવે સ્ટેશન સાથે સંકળાયેલી લોન્ચ કરેલી ફાઈવ સ્ટાર હોટલ અંગે કોંગ્રેસના નેતા અને વિધાનસભામાં વિપક્ષનું નેતૃત્વ કરી રહેલા પરેશ ધાનાણીએ કરેલું ટ્વીટ ચર્ચાસ્પદ બન્યું છે.

ધાનાણીએ કહ્યું છે કે, કોરોનાકાળમાં લોકોને 'દવા' ની જરૃર છે, 'દારૃ' ની નહીં અદ્યતન હોટલોની જગ્યાએ હોસ્પિટલોની જરૃર છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ રાજયના ગૃહ રાજ્યમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ ચોખવટ કરી કે એ હોટલોને દારૃની પરમીટ અપાઈ નથી. જે હોય તે ખરૃં, પરંતુ આ મુદ્દો ગરમાયો છે, તે હકીકત છે.

ગાંધીજીના ગુજરાતમાં જુગારખાના ધમધમી રહ્યાં છે, જ્યાં  દારૃની રેલમછેલ હોય અને તેના સંદર્ભે જો "વસુલી" થતી હોય, કે તો તે કલંકરૃપ ગણાય. વિજિલન્સ આખા રાજ્યમાં ત્રાટકે તે પણ જરૃરી છે. કોરોનાકાળમાં માત્ર મનોરંજન માટે થોડા દિવસો માટે ઘેર-ઘેર રમાતા શ્રાવણીયા જુગારના બદલે મોટા માથા પકડાય તો જ સારૃં રહે...

વર્ચ્યુઅલ વિકાસનો નવો અભિગમ.... સિક્કાની બન્ને બાજુ....

છેલ્લા દોઢેક વર્ષથી કોરોનાના કારણે દુનિયાની રોજનીશી જ જાણે બદલી ગઈ છે. લોકોની જીવનપદ્ધતિથી માંડીને લોકતંત્રના મંદિર સમી સંસદની કાર્યવાહી સુધી બધું બદલાઈ ગયું છે. તંત્રોની પ્રક્રિયાત્મક પદ્ધતિઓ અને શાસનની 'સિસ્ટમ' પણ હવે ઓનલાઈન અને પ્રોટોકોલને આધિન બની ગઈ છે. આ કારણે હવે સોશ્યલ ડિસ્ટન્સ, માસ્ક અને સેનેટાઈઝીંગ વગેરે પ્રાથમિક સાવધાનીઓ ઉપરાંત પ્રક્રિયાત્મક બદલાવ પણ તમામ ક્ષેત્રે આવી રહ્યા છે, જેમાંથી સરકારો, શાસકો અને પ્રજાના પ્રતિનિધિઓ પણ બાકાત નથી.

'વર્ચ્યુઅલ' વિકાસ શબ્દ નવો લાગે, પરંતુ આ નવો અભિગમ ઘણો જ ફાયદાજનક છે હવે મુખ્યમંત્રી રાજધાની ગાંધીનગરથી જ જામનગર સહિત રાજ્યના કોઈપણ વિસ્તારમાં વિકાસકામોના લોકાર્પણો કે ખાતમૂહૂર્તો 'વર્ચ્યુલી' કરી શકે છે, તેવી જ રીતે દેશની રાજધાનીમાંથી વડાપ્રધાન પણ કોઈપણ રાજ્યમાં 'વર્ચ્યુલી' હાજરી આપી શકે છે અને લોકાર્પણો તથા ખાતમૂહૂર્તો વગેરે કરી શકે છે, હવે તો કોઈ યોજનાકીય સહાયની અર્પણવિધિ કે કોઈનું સન્માન કરવાનું હોય, તેવા કાર્યક્રમો પણ 'વર્ચ્યુલી' યોજાવા લાગ્યા છે.

આજે જ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ગાંધીનગરમાં મહાત્મા  મંદિર પાસે નવનિર્મિત રેલવે સ્ટેશન, અન્ય રેલવે સુવિધાઓ, વડનગર રેલવે સ્ટેશન, ગાંધીનગર- વારાણસી સાપ્તાહિક ટ્રેન, ગાંધીનગરથી વરેઠા મેમુ સેવા મહેસાણાને જોડતી ઈલેકટ્રીક બ્રોડગેજ રેલવે લાઈન, સુરેન્દ્રનગરથી પીપાવાવ તથા ઈલેકટ્રીકસિટીનો પ્રારંભ, પંચતારક બિઝનેસ હોટલ વગેરેનું વર્ચ્યુઅલ ઉદ્ઘાટન કરવાના છે તે ઉપરાંત સાયન્સ સિટીમાં રોબોટિકસ ગેલેરી, નેચર પાર્ક અને એકવાટિક ગેલેરીનું પણ લોકાર્પણ 'વર્ચ્યુલી' કરવાના છે.

આ પ્રકારે 'વર્ચ્યુલી' વિકાસના અભિગમના કારણે ફાયદો એ થાય છે કે વડાપ્રધાનની રૃબરૃ મુલાકાત માટે થતી ચૂસ્ત સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો જંગી ખર્ચ તથા તંત્રોનો સમય બચી જાય છે અને તેથી પણ કોરોનાકાળમાં ભીડ એકત્ર થતી અટકી જવાથી સંક્રમણનું જોખમ ટળી જાય છે. કોઈપણ વીઆઈપી કે વીવીઆઈપીના આગમન સમયે થતી સુરક્ષા વ્યવસ્થા તથા અન્ય પ્રબંધોના કારણે ઘણી વખત સામાન્ય જનજીવનને વિપરીત અસર થતી હોય છે, તે પણ અટકી શકે છે. તેથી મહદ્અંશે વર્ચ્યુલ વિકાસનો અભિગમ એકંદરે ફાયદાકારક છે એમ કહી શકાય.

'વર્ચ્યુલ' અથવા 'વર્ચ્યુઅલ' વિકાસનો બીજો ફાયદો એ થાય છે કે ઉદ્ઘાટન કે ખાતમૂહૂર્ત માટે કોઈ મોટા માથાની તારીખ મળે તેની રાહ જોવામાં જ થતો વિલંબ ટાળી શકાય છે, અને વિકાસની પ્રક્રિયા ઝડપી પણ બને છે.

ઉદ્ઘાટનો-ખાતમૂહૂર્તો કે વિતરણો માટે યોજાતા વીઆઈપી-વીવીઆઈપીના કાર્યક્રમોના આયોજન માટે તંત્રનો મોટો કર્મચારીગણ અવાર-નવાર રોકાઈ જતો હોવાથી તેની વિપરીત અસર રોજીંદી સરકારી કામગીરી પર પડે છે. જેના પરિણામે સામાન્ય જનતાને હાલાકી પણ થતી હોય છે, જે 'વર્ચ્યુઅલ' કાર્યક્રમો મોટાભાગે ટાળી શકાય છે. કારણ કે આવા 'વર્ચ્યુઅલ'કાર્યક્રમો માટે હવે સ્થાનિક મહાનુભાવો જ ઉપસ્થિત રહે છે, જયારે બાકીના મહાનુભાવો 'વર્ચ્યુલી' જોડાતા હોય છે. આ ઓનલાઈન કાર્યક્રમોની સિક્કાની બીજી બાજુ પણ છે.

જો આ પ્રકારના વર્ચ્યુઅલ કાર્યક્રમોમાં મુખ્ય ઉદ્ઘાટક સિવાયના બીજા મહાનુભાવોનો મેળાવડો થયે અને લોકોની ભીડ પણ એકત્રિત કરવામાં આવે તો આ એક પ્રકારે કોરોના પ્રોટોકોલનો ભંગ જ ગણાય. દૃષ્ટાંત તરીકે આજે વડાપ્રધાન દિલ્હીથી વર્ચ્યુલ જોડાશે, પરંતુ મુખ્યમંત્રી, રેલવેમંત્રી, નાયબ મુખ્યમંત્રી, રેલવે રાજ્ય મંત્રી તથા મંત્રીઓ પણ જો વર્ચ્યુલી જોડાય અથવા તો કાર્યક્રમના સ્થળે કોરોના પ્રોટોકોલનો ચૂસ્ત અમલ થાય, તો જ વર્ચ્યુલ કાર્યક્રમનો અસલ ઉદ્દેશ્ય જળવાઈ રહે, જો કે, મુખ્યમંત્રી તે અંગે સતર્ક જ હશે.

વર્ચ્યુલ વિકાસનો બીજો ગેરફાયદો એ છે કે આ કાર્યક્રમો મોટાભાગે એકપક્ષીય થઈ જાય છે તેથી સામાન્ય જનતા અને શાસકો વચ્ચેના સંવાદનો સેતુ જળવાતો નથી. જો કોઈપણ વર્ચ્યુલ રીતે ઉપસ્થિત રહેનાર 'મહાનુભાવ' જો રૃબરૃ આવ્યા હોય, તો નક્કી થયેલા કાર્યક્રમો ઉપરાંત પણ પ્રત્યક્ષ રીતે થતી ચર્ચાઓ રજુઆતો તથા નિરીક્ષણો ઘણાં જ ઉપયોગી બનતા હોય છે, જે 'વર્ચ્યુલ' ઉપસ્થિતિમાં થતું નથી.

એકંદરે વર્ચ્યુલી વિકાસનો અભિગમ જો કોરોનાનું સંક્રમણ અટકાવવા માટે જ અપનાવાયો હોય, તો એકાદ-બે કે ચાર-પાંચ મહાનુભાવો જ વર્ચ્યુલી જોડાય, અને બીજા મહાનુભાવો, પ્રત્યક્ષ હાજર રહીને ટોળા ભેગા કરે અને કોરોના પ્રોટોકોલ ન જળવાય તો વર્ચ્યુલ વ્યવસ્થાનો મૂળ ઉદ્દેશ્ય જ માર્યો જતો હોય છે.

સડકથી સંસદ સુધી મોદી સરકારની ઘેરાબંધી... કૌન બનેંગે રાષ્ટ્રપતિ...?

હમણાંથી જામનગરમાં લગભગ દરરોજ કોંગ્રેસ દ્વારા આશ્ચર્યજનક કાર્યક્રમો યોજીને પ્રજાને પીડા આપી રહેલો પેટ્રોલ-ડીઝલનો ભાવ વધારો, મોંઘવારી અને કોરોનાની રસી જેવા મુદ્દાઓને લઈને વિરોધ-પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. આ જ પ્રકારનો વિરોધ રાજ્ય અને દેશના વિવિધ શહેરો તથા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આ મુદ્દાઓ ઉપરાંત વિવિધ પ્રકારની સમસ્યાઓ તથા રાજ્ય-કેન્દ્ર સરકારની નિષ્ફળતાઓને લઈને ભાજપ શાસિત રાજ્યોમાં થઈ રહ્યો છે. દેશની રાજધાની દિલ્હીની સરહદે ત્રણ કૃષિકાયદાના વિરોધમાં ખેડૂતો મહિનાઓથી આંદોલન કરી રહ્યા છે. હવે સંસદનું ચોમાસું સત્ર શરૃ થવાનું છે, ત્યારે સંસદમાં પણ મોદી સરકારને ઘેરવાની રણનીતિ અપનાવાશે તે નક્કી છે, આમ સડકથી સંસદ સુધી ઘેરાબંધી ના અહેવાલો વચ્ચે શરદ પવારને રાષ્ટ્રપતિ બનાવવા અને પ્રશાંત કિશોરને કોંગ્રેસના સાંસદ બનાવવાની હિલચાલના અહેવાલો પણ હેડલાઈન્સ બની રહ્યા છે.

સંસદનું ચોમાસું  સત્ર શરૃ થાય, તે પહેલાં જ કોંગી નેતા અને પૂર્વ પ્રમુખ રાહુલ ગાંધી સક્રિય થઈ ગયા છે. તેમણે કોંગ્રેસના સાથી સભ્યો સાથે રક્ષા વિષયક સંસદીય સમિતિમાંથી વોકઆઉટ કર્યું, કારણ કે તેઓ ચીનના મૃદ્દે ચર્ચા કરવા માંગતા હતાં, પરંતુ સમિતિના અધ્યક્ષે અનુમતિ નહીં આપતા તેમણે બેઠકનો જ બહિષ્કાર કર્યો.

કોંગ્રેસે સંસદના સત્રમાં ચીન સીમા વિવાદનો મુદ્દો ઉઠાવવાનું નક્કી કર્યું છે. રાહુલ ગાંધી અવાર-નવાર કહે છે કે ચીને આપણી કેટલીક જમીન પચાવી પાડી છે. બીજી તરફ એલએસી પર તંગદિલી ઘટાડવાના મુદ્દે ભારત અને ચીનના વિદેશમંત્રીઓ વચ્ચે છેક તજાકિસ્તાનની ધરતી પર વાતચીત થઈ. ભારતના વિદેશમંત્રી એસ.જયશંકરે ચીનના વિદેશમંત્રી વાંગપી સાથે એકાદ કલાક સુધીની થયેલી વાતચીતની જાણકારી ટ્વીટ કરીને આપી. શંઘાઈ સહયોગ સંગઠનના વિદેશમંત્રીઓની બેઠક દરમિયાન અલાયદી બેઠક યોજીને બન્ને વિદેશમંત્રીઓએ વાટાઘાટો કરી હોય, ત્યારે સંસદમાં ચીનનો મુદ્દો ઉઠાવવાની કોંગ્રેસની રણનીતિ ઘણી જ સૂચક અને વ્યૂહાત્મક ગણાય જો કે, સરહદે ભારત-ચીનની સેનાઓ વચ્ચે ફરીથી અથડામણ થઈ હોવાના અહેવાલો પણ ચર્ચામાં છે. જો કે, ભારતીય સેનાએ તેને રદિયો આપ્યો છે.

બીજી તરફ પ્રશાંત કિશોરની હમણાંથી વધી ગયેલી રાજકીય હડિયાપટ્ટી જોતા કાંઈક તો નવાજુની થવાની છે તેમ જણાય છે. કોઈ કહે છે કે પ્રશાંત કિશોરને કોંગ્રેસ દક્ષિણ ભારતમાંથી સંસદમાં લાવશે અને પ્રશાંત કિશોરને કોંગ્રેસમાં સામેલ કરીને કોંગ્રેસની રણનૈતિક તાકાત વધારાશે, તો કોઈ કહે છે કે, વિપક્ષી એકતા માટે સ્વયં પ્રશાંત કિશોર કોઈ મેગા પ્લાનીંગ કરી રહ્યા છે, કારણ કે જુદા જુદા પક્ષોના રણનીતિકાર બનવાનો ધંધો તેમણે છોડી દીધો છે. જેડીયુમાં અપમાનિત થયા પછી હવે પ્રશાંત કિશોર કોંગ્રેસમાં સામેલ થઈને કોઈ મોટી ભૂમિકા નિભાવી શકે છે.

એવી અટકળો પણ થઈ રહી છે કે એકાદ વર્ષ પછી દેશના રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી થવાની હોવાથી તેમાં શરદ પવારનો વિપક્ષના સંયુકત ઉમેદવાર બનાવવાની આ હિલચાલ છે અને પ્રશાંતની હડિયાપટ્ટી આ માટે વિપક્ષોમાં સહમતિ સાધવાની છે. આ અંગે ચોખ્ખાચણક શબ્દોમાં શરદ પવારે સ્વયં નનૈયા ભણી દીધા પછી પણ આ અટકળો સમી રહી નથી, કારણ કે ચાણકય શરદ પવાર ઘણી વખત જે બોલે છે, તેનાથી તદ્દન ઉલટુ કદમ ઉઠાવતા હોય છે, તેથી એનડીએના રાષ્ટ્રપતિપદના ઉમેદવારને હરાવીને મોદી સરકારની વર્ષ ૨૦૨૪ ની સંભાવનાઓને ખતમ કરવા શરદ પવારને રાષ્ટ્રપતિ બનાવવાની રણનીતિને તદ્દન નકારી શકાય તેમ નથી.

કોંગ્રેસે આ વખતે ચોમાસું સત્ર પહેલા જે વ્યૂહરચનાઓ અપનાવી છે, તેમાં પ્રજાને સીધા સ્પર્શતા પેટ્રોલ-ડીઝલનો ભાવ વધારો અને મોંઘવારી તથા કોરોના રસીકરણને લગતી સમસ્યાઓને લઈને સડક પર વિરોધ-પ્રદર્શનો કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેનો પડઘો સંસદમાં પડવાનો જ છે. તે ઉપરાંત ભાજપના રાષ્ટ્રવાદને કાઉન્ટર કરવા સંસદમાં ચીન-અફઘાનિસ્તાન અને પડોશી દેશોને સ્પર્શતા મુદ્દાઓ ઉઠાવીને તેમજ અત્યારે સડક પર સત્યાગ્રહી સંગ્રામ કરી રહેલા કિસાનોને સમર્થન જાહેર કરીને મોદી સરકારની ઘેરાબંધી કરી રહી છે.

જો કે, આ વખતે સંસદમાં તમામ વિપક્ષો સરકારને ઘેરવાના છે, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ-ગુજરાત સહિત આવતા વર્ષે આવી રહેલી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ, આગામી રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણી તથા કેટલાક રાજ્યોના શાસકપક્ષોમાં જ પડેલી તિરાડોના સંદર્ભે પ્રાદેશિક પક્ષો પણ સક્રિય થઈ ગયા છે.

પ્રજાને સીધા સ્પર્શતા મુદ્દાઓ તથા કોરોનાના વેક્સિનેશનમાં હાડમારીના મુદ્દાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ કરતા વધુ અસરકર્તા હોવાથી સંસદમાં વિષયાંતર ન થઈ જાય તેનું ધ્યાન પણ વિપક્ષોને રાખવું પડશે.

તાજેતરમાં મોદીમંડળનું વિસ્તરણ નહીં પણ નવીનીકરણ થયું, તેની પાછળ પણ ગણિત છે. જુના પ્રધાનો અને છાપેલા કાટલા જેવા ચહેરાઓને પડતા મૂકીને તદ્દન નવા ચહેરાઓની પસંદગી કરવામાં આવી તેથી જૂના પ્રધાનો સામેની વ્યક્તિગત એન્ટી ઈન્કમબન્સી ખતમ થઈ જાય, અને નવા પ્રધાનો જોશભેર કામ પણ કરે અને લોકોમાં આશાવાદ પણ જાગે. એક તરફ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની લોકપ્રિયતામાં થતી રહેતી વધઘટની ચર્ચા છે, તો બીજી તરફ વિપક્ષ પાસે તેના કદના કોઈ નેતા જ નહીં હોવાની વાતો થાય છે. એવી ચર્ચા પણ છે કે વર્ષ ૨૦૨૪ માં જે થાય તે ખરું, પરંતુ વડાપ્રધાન મોદીનો વિકલ્પ હતું ભાજપમાં પણ કયાં છે? ભૂતકાળમાં જવાહરલાલ નહેરૃ પછી કોણ ? ઈંદિરા ગાંધી પછી શું ? વાજપેયી-અડવાણી પછી ભાજપમાં પીએમકક્ષાનો કોઈ ચહેરો નથી, તેવી અવધારણાઓનો જવાબ પણ મળી ગયો હતો. એક કહેવત છે કે, 'ચોરા નો વંશ કયારે વાંઝિયો રહેતો નથી'મતલબ કે નેતૃત્વ પરિવર્તનશીલ છે અને પ્રત્યેક સ્થિતિના વિકલ્પો પણ હોય જ છે.

close
Ank Bandh 29 March
close
PPE Kit