Author: નોબત સમાચાર
ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધ વિરામ... અલ્પ વિરામ કે પૂર્ણ વિરામ...? દેર આયે, દુરસ્ત આયે...
અમેરિકાના કેલેન્ડર મુજબ મંગળવારની રાત સુધીમાં ઈરાન જંગ નહીં છોડે, તો મસળી નાખવાની ધમકી આપનાર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એ મુદ્દત પૂરી થાય તે પહેલા જ બે અઠવાડિયાના યુદ્ધ વિરામની જાહેરાત કરી દીધી અને ઈરાને પણ તેની પુષ્ટિ કરી, તે પછી દુનિયાભરના લોકોેએ રાહતનો શ્વાસ લીધો હશે, કારણ કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ હોવાથી લગભગ આખી દુનિયાના દેશોને પરેશાની થઈ રહી હતી અને ઈંધણ સિવાયની ચીજવસ્તુઓનું વૈશ્વિક પરિવહન પણ અટવાઈ પડયું હતું.
આજે વહેલી સવારે જ્યારે આ જાહેરાત થઈ, ત્યારે પ્રાંરભિક અહેવાલો થોડા વિરોધાભાસી જણાયા હતા. પરંતુ સવાર થતાં થતાં બંને દેશો તરફથી ૧૪ દિવસના યુદ્ધ વિરામના અહેવાલોને પુષ્ટિ મળી ગઈ, અને એવા પ્રત્યાઘાતો પડવા લાગ્યા કે, જે થયું, તે ઠીક થયું, દેર આયે દુરસ્ત આયે...
સ્વાભાવિક રીતે જ બંને દેશોએ પોતાની ટંગડી ઊંચી રાખી હોય તેવા નિવેદનો પણ આવ્યા. ઈરાને દાવો કર્યો કે અમેરિકાએ ઈરાનની તમામ ૧૦ શરતો માન્ય રાખી છે, અને શાંતિવાર્તા માટે તૈયારી બતાવી છે, તો બીજી તરફ અમેરિકાએ દાવો કર્યો કે અમેરિકાના સૈન્ય હેતુઓ અને લક્ષ્યો સિદ્ધ થઈ ગયા છે, અને નાટોના સહયોગ વિના જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લુ કરાવવામાં અમેરિકાને સફળતા મળી છે, વગેરે...
હકીકતે વર્ષ ૧૯૯૪માં નોર્થ એટલાન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (નાટો) ની સ્થાપના થઈ હતી, જેમાં અત્યારે ૩૨ દેશો સભ્યપદે છે. આ એક સહિયારૃં સૈન્ય સંગઠન છે, છેલ્લે વર્ષ ૨૦૨૪મા સ્વીડન આ સૈન્ય સંગઠનમાં જોડાયુ હતું. આ સંગઠનમાં અમેરિકા, યુ.કે., કેનેડા, ક્રોએશિયા, જર્મની, ગ્રીસ, નેધરલેન્ડ, પોલેન્ડ, પોર્ટુગલ, સ્પેન, તુર્કી, ફ્રાન્સ, ઈટાલી સહિતના ૩૨ દેશો વચ્ચે એવી સમજૂતિ છે કે જરૂર પડયે તેઓ પરસ્પર સૈન્ય સહાય કરશે. આ માટે કેટલીક ચોક્કસ શરતો રખાઈ હતી.
બન્યું એવું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરીને ઈરાને જ્યારે વૈશ્વિક ઈંધણ-ઊર્જાનો પુરવઠો અટકાવ્યો, ત્યારે અમેરિકા પર દબાણ વધ્યુ અને ટ્રમ્પે નાટો દેશોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલાવવા માટે અપીલ કરી, પરંતુ નાટો સંગઠન કે સભ્ય દેશો તેને અનુસર્યા નહીં.
આ કારણે ટ્રમ્પ ગિન્નાયા અને ઈરાનને મસળી નાખવાની ધમકીઓ આપીને તથા ઈઝરાયલ સાથે મળીને ઈરાન પર હૂમલાઓ કરીને યુદ્ધ વકરાવ્યુ, પણ પછી તે યુદ્ધ જ ટ્રમ્પના ગળાની ફાંસ બની ગયું. ટ્રમ્પને યુદ્ધમાંથી સન્માનભેર બહાર નીકળવું હતું. પરંતુ મજબૂત કે ગળે ઉતરે તેવું કારણ મળતુ ન હતું, તો બીજી તરફ વૈશ્વિક દબાણ વધી રહ્યું હતું એન વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠો ખોરવાઈ રહ્યો હતો. બીજી તરફ ઈરાનની પણ ફ્રન્ટલાઈનની નેતાગીરી ખતમ થઈ રહી હતી, ઈરાનના સુપ્રિમ લીડર આયાતોલ્લા અલી ખોમેઈનીના મોત તથા સેનાના લીડર્સ અને પોલિટિકલ લીડર્સ માર્યા ગયા હતા. સૈન્ય ખુવાર થઈ રહ્યું હતું અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રકચરને નુકસાન તથા શસ્ત્ર સરંજામ ખુટી રહ્યો હતો. જો કે, જુસ્સો ક્યારેય ખુટ્યો નહીં, અને છેલ્લે ટ્રમ્પને ફરીથી યૂ-ટર્ન લેવો પડયો, જે ઘમંડી વૈશ્વિક અન્ય નેતાઓ માટે પણ બોધપાઠરૂપ છે.
હવે ટ્રમ્પ પણ ઈરાનની ૧૦ શરતો પર વાતચીત થશે, તેવું જણાવી રહ્યા હોય અને ઈરાન પણ ૧૦ શરતો અમેરિકાએ સ્વીકારી હોવાનો દાવો કરી રહ્યું હોય, તો એવું લાગે છે કે જો આ બે અઠવાડિયાના યુદ્ધ વિરામ દરમ્યાન આ ૧૦ મુદ્દાઓ પર કોઈ મડાગાંઠ ઊભી થાય તો કાંઈ પણ થઈ શકે છે. જો કે, એકાદ બે મુદ્દા પર પરસ્પર સહમતિ નહીં થાય, તો પણ યુદ્ધ વિરામ લંબાઈ શકે છે. આખી દુનિયા એવું ઈચ્છે છે કે ફરીથી આ યુદ્ધ શરૂ ન થાય અને ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કે અન્ય કોઈપણ દરિયાઈ માર્ગ બંધ કે નિયંત્રિત ન થાય. ઈરાનના સુપ્રિમ લીડર મોજતબા ખોમેઈનીએ પણ આ યુદ્ધ વિરામને અનુસરીને હૂમલાઓ અટકાવી દેવાના આદેશો આપ્યા છે, જો કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વહાણોએ ઈરાન અને ઓમાનને ટોલ આપવો પડશે, તેવા અહેવાલોએ ગુંચવણ પણ ઊભી કરી છે. તો અમેરિકામાં ટ્રમ્પ સામે ઘર આંગણે પણ કડકારો ઊભા થઈ શકે છે.
ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ હકીકતે ઈઝરાયલના કારણે શરૂ થયું હતું, તેથી ટ્રમ્પનું યુદ્ધ વિરામ ઈઝરાયલને પણ લાગુ પડશે, તેવું મનાય છે, અને ટ્રમ્પે યુદ્ધ વિરામની જાહેરાત કરતા પહેલા બે વખત નેતન્યાહુ સાથે વાત કરી હતી, તેવા પણ અહેવાલો છે, બીજી તરફ લેબેનોનમાં પણ શાંતિ સ્થપાશે, કારણ કે હીઝબુલ્લાએ પણ ૧૨ દિવસના યુદ્ધ વિરામની જાહેરાત કરી છે. હવે ફરીથી ભીષણ યુદ્ધની સંભાવનાઓ ઘણી જ ઓછી હોવા છતાં બંને તરફથી પરસ્પર અવિશ્વાસનો માહોલ છે, તે જોતા થોડા દિવસ થોભો અને રાહ જુઓ,ની નીતિ અપનાવીને વિશ્વસમુદાય કાયમી યુદ્ધ વિરામ માટેના જ પ્રયત્નો કરશે.
ટ્રમ્પે ઈરાન પર ગઈ રાત્રે હૂમલા અટકાવવા પાકિસ્તાને અનુરોધ કર્યો હોવાનો દાવો કર્યો અને પછી યુદ્ધ વિરામ માટે ચીનની અપીલને લક્ષ્યમાં લાવી હોવાની વાત કરી તેથી હકીકતે ટ્રમ્પે ઈરાનને મસળી નાખવાના બદલે ઈરાનની તમામ ૧૦ શરતો પર વાતચીતની સહમતિ દર્શાવી, તેમાં ટ્રમ્પની પીછેહઠ ન દેખાય, તે માટે મધ્યસ્થી માટે શાહબાઝ-મુનીરનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા હોય તથા પછીથી ચીનને યશ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હોય તેવો આભાસ પણ ઊભો થાય છે., આમ પણ અમેરિકા ઈરાન પર હમાસ, હીઝબુલ્લા અને હુતી આતંકી સંગઠનોને સમર્થન આપવાના આરોપો કરતુ રહ્યું છે, તો ભારત પાકિસ્તાન પર જૈસ-એ-મોહમ્મદ, લશ્કર-એ-તૈયબા, હિઝબુલ મુઝાહુદ્દિન, ટીઆરએફ વગેરે આતંકી સંગઠનોને સમર્થન આપીને ભારતમાં સીમાપાર આતંકવાદ ફેલાવવાનો આરોપ લગાવે છે, તેથી એક પ્રકારના બે દેશ એક બીજાને સમજી શકતા હોય તે પણ સ્વાભાવિક જ છે, જો કે, આ યુદ્ધ વિરામમાં થોડી ઘણી પણ ભૂમિકા હોય, તો એમ કહી શકાય કે આ આતંકવાદ પ્રેરક દેશે કાંઈક તો સારૃં કામ કર્યું !
આ યુદ્ધ વિરામની સીધી અસર ભારતને પણ થશે. ભારતમાં પણ ઈંધણની સ્થિતિ વિકટ બની રહી હતી અને ખાસ કરીને રાંધણગેસની સ્થિતિ વધુને વધુ બગડી રહી હતી. તથા શોર્ટેજના કારણે મોદી સરકાર સામે કોંગી નેતા રાહુલ ગાંધીએ તડાપીટ પણ બોલાવી હતી. જો યુદ્ધ ચાલુ રહ્યું હોત તો આ સ્થિતિ વધુ વણસી હોત અને તેની અસરો દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં ચાલી રહેલી ચૂંટણીઓના પ્રચાર પણ થઈ હોત, કારણ કે આ મુદ્દો ત્રિપલ એન્જિન કે ડબલ એન્જિનની સરકારો હોવાના દાવાઓ કરતા એનડીએ માટે પણ પડકારરૂપ હતો. હવે બે અઠવાડિયાના યુદ્ધ વિરામના કારણે ચૂંટણી પ્રચારના મુદ્દાઓ પણ બદલાઈ જશે. અત્યારે વિશ્વમાં એક જ સમાન પ્રકારની ચર્ચા થઈ રહી છે કે બોલીને વારંવાર ફરી જતા ટ્રમ્પ હવે આ અલ્પ વિરામ દરમ્યાન યુદ્ધ વિરામને અનુસરસે કે પછી આ પણ કોઈ નવી વ્યૂહ રચના હશે ? જસ્ટ વેઈટ એન્ડ વોચ...
જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...
Follow us: આ જ પ્રકારની બીજી પોસ્ટ માટે અમારી એપ ડાઉનલોડ કરો.
Android: https://rb.gy/surhtv
Apple ios: https://rb.gy/cee4r9
Social Media
ફોટો સ્ટોરી માટે અમારા ઇન્સ્ટાગ્રામ પેઈજને ફોલ્લો કરો
https://www.instagram.com/nobatdaily?r=nametag
વિડિયો માટે અમારી યુ-ટ્યૂબ ચેનલને સબસ્ક્રાઈબ કરો
https://youtube.com/@Nobatofficial
અન્ય સમાચારો
