જમાત-એ-ઈલામીના પરાજયથી ભારતને રાહતઃ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પાઠવી શુભેચ્છાઓઃ જનમતમાં 'જુલાઈ ચાર્ટર'ને મળ્યુ સમર્થન

ઢાકા તા. ૧૩: બાંગલાદેશમાં ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન મરહૂમ ખાલીદા ઝીયાની પાર્ટી બીએનપી બમ્પર વિજય ભણી આગળ વધી રહી છે અને ૨૯૯માંથી ૨૦૦થી વધુ બેઠકો પર લીડ મેળવી રહી છે. જમાત-એ-ઈસ્લામી સહિતના અન્ય પક્ષોનો ઘોર પરાજય થયો છે. ખાલીદા ઝીયાના પુત્ર તારિક રહેમાન વડાપ્રધાન બનશે, એ નક્કી છે. દાયકાઓ પછી બાંગ્લાદેશને ચૂંટાયેલા પુરૂષ વડાપ્રધાન મળવાના છે.

ગુરુવારે બાંગ્લાદેશમાં યોજાયેલી ૧૩મી સંસદીય ચૂંટણી પછી મતગણતરી ચાલી રહી છે. ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ખાલિદા ઝિયાના પુત્ર તારિક રહેમાનના નેતૃત્વ હેઠળની બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી જંગી જીત મેળવતી દેખાય છે . બળવા પછી બાંગ્લાદેશની પહેલી સામાન્ય ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થઈ રહ્યા છે. ખાલિદા ઝિયાના પક્ષ, બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટીએ પ્રચંડ વિજય મેળવ્યો છે, અને તેમના પુત્ર, તારિક રહેમાન, બાંગ્લાદેશનો કમાન સંભાળવા માટે તૈયાર છે.

બીએનપીની સાથે, મુહમ્મદ યુનુસનું સૌથી મોટું સ્વપ્ન સાકાર થતું દેખાય છે. સંસદીય ચૂંટણીઓની સાથે, જનતાએ પણ લોકમતમાં મતદાન કર્યું, અને બાંગ્લાદેશની લગભગ ૬૫ ટકા વસ્તીએ જુલાઈ ચાર્ટરને હા મત આપ્યો. લોકમત માટે સમર્થન એવા નિર્ણયો તરફ દોરી શકે છે જે બાંગ્લાદેશના ભવિષ્યને બદલી નાખશે.

સ્થાનિક ટીવીને ટાંકીને મળતા અહેવાલો મુજબ બીએનપીએ ૩૦૦ સભ્યોની સંસદમાં ૨૧૨ બેઠકો જીતી છે, જ્યારે તેના ઉમેદવારો અન્ય ઘણી બેઠકો પર આગળ છે. આ ચૂંટણીની સાથે બાંગ્લાદેશમાં આ ચોથી વખત લોકમત યોજાયો છે. પહેલું ૧૯૯૧ની ચૂંટણી દરમિયાન થયું હતું. આ વર્ષના લોકમતને જુલાઈ ચાર્ટર નામ આપવામાં આવ્યું છે. તે મુહમ્મદ યુનુસનું સ્વપ્ન પણ છે. તે બંધારણીય અને રાજકીય સુધારાઓ લાગુ કરશે, જે બાંગ્લાદેશની રાજકીય વ્યવસ્થા અને વર્તમાન શાસન વ્યવસ્થામાં પરિવર્તન લાવશે.

જુલાઈ ચાર્ટરને મુહમ્મદ યુનુસનું સૌથી મોટું સ્વપ્ન માનવામાં આવે છે. તેમણે ચૂંટણી દરમિયાન અને તે પહેલાં બંને સમયે તેના માટે મતદાન કરવા જનતાને અપીલ કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આ ચાર્ટર દેશના રાજકારણમાં મોટો ફેરફાર લાવશે અને સામાન્ય લોકોને લાભ આપશે. ૧૩ ફેબ્રુઆરીએ યોજાયેલી મતદાનમાં, જનતાએ યુનુસનો પક્ષ લીધો છે. લગભગ ૨૭ લાખ લોકોએ જુલાઈ ચાર્ટરની તરફેણમાં મતદાન કર્યું હતું,

જુલાઈ ચાર્ટર ઘણી રીતે ખાસ છે. આમાં ભારતની જેમ ઉપલા ગૃહની રચના, ચૂંટણી સુધારા, રાજકીય પક્ષોમાં સુધારા, નાગરિક સમાજની રચના અને સુધારા પંચની રચનાનો સમાવેશ થાય છે. કુલ મળીને, આ લોકમતમાં ૮૪ સુધારાઓનો સમાવેશ થાય છે.

લોકમતમાં રાષ્ટ્રપતિને વડા પ્રધાન કરતાં વધુ સત્તા સોંપવાનો વિચાર પણ શામેલ છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ બે વારથી વધુ વખત વડા પ્રધાન બની શકતી નથી. તેમાં મહિલાઓની રાજકીય ભાગીદારી વધારવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. નિષ્પક્ષ ચૂંટણીઓ અને સંસદને બે ગૃહોમાં વિભાજીત કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. જનતાએ આ લોકમતને મંજૂરી આપી હોવાથી, એ વાત ચોક્કસ છે કે દેશમાં જે પણ સરકાર શાસન કરે છે તેને આગામી બે વર્ષમાં આ નિયમો લાગુ કરવા પડશે.

આજે સવારે જાહેર થયેલા અંદાજ મુજબ, ગ્ફભ્ના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને ૨૧૨ બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે જમાતના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને ૭૦ બેઠકો મળી હતી.

ગુરુવારની ચૂંટણીમાં, મતદારોએ રાષ્ટ્રીય સંસદની ૨૯૯ બેઠકો માટે મતદાન કર્યું, જેના માટે બહુમતીનો આંકડો ૧૫૦ છે. ઉમેદવારના મૃત્યુને કારણે શેરપુર-૩ મતવિસ્તારમાં મતદાન રદ કરવામાં આવ્યું હતું. રાષ્ટ્રીય સંસદમાં પચાસ બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત છે, અને તેમની ચૂંટણી ૩૦૦ સામાન્ય બેઠકોમાં પક્ષના પ્રતિનિધિત્વ પર આધારિત છે.

બાંગ્લાદેશમાં આ પહેલી સામાન્ય ચૂંટણી છે જેમાં અવામી લીગના વડા શેખ હસીના ભાગ લઈ રહૃાા નથી, જેમ કે તેઓ ભારતમાં છે. બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ખાલિદા ઝિયા, જેનું ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં અવસાન થયું હતું, તેમણે દાયકાઓ સુધી દેશના રાજકારણમાં પ્રભુત્વ જાળવી રાખ્યું હતું.

ખાલિદા ઝિયાના મૃત્યુ પછી, તેમના પુત્ર તારિક રહેમાન લગભગ ૧૭ વર્ષના દેશનિકાલ પછી દેશમાં પાછા ફર્યા અને ટૂંક સમયમાં જ આવામી લીગની ગેરહાજરીમાં વડા પ્રધાન પદ માટે અગ્રણી દાવેદાર તરીકે ઉભરી આવ્યા, જે તેની નોંધણી સસ્પેન્ડ થવાને કારણે ચૂંટણી લડી શક્યું નહીં.

બીએનપીનો મુખ્ય હરીફ જમાત-એ-ઇસ્લામીના નેતૃત્વ હેઠળનું ૧૧-પક્ષીય ગઠબંધન છે. જમાત ઘણા વર્ષોથી બીએનપીનો સાથી રહૃાો છે. જમાતને ટેકો આપતી પાર્ટીઓમાં નેશનલ સિટીઝન્સ પાર્ટીનો સમાવેશ થાય છે, જે એક વિદ્યાર્થી અને યુવા સંગઠન છે જે હસીના વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનોમાંથી ઉભરી આવ્યું છે.

બાંગ્લાદેશમાં મત ગણતરી ચાલુ છે. શરૂૂઆતના વલણો દર્શાવે છે કે ગાયેશ્વર ચંદ્ર રોય ઢાકામાં ૩ બેઠકોથી આગળ છે. જો તેઓ ચૂંટણી જીતે છે, તો તેઓ ૧૯૭૧માં બાંગ્લાદેશની મુક્તિ પછી ઢાકાથી પ્રથમ હિન્દુ સાંસદ બનવાની શક્યતા છે.

મતદારોએ જુલાઈના રાષ્ટ્રીય ચાર્ટર પર લોકમતમાં પણ પોતાનો મત આપ્યો, જેમાં મુહમ્મદ યુનુસની આગેવાની હેઠળની વચગાળાની સરકાર અને અનેક રાજકીય પક્ષો દ્વારા સંમત થયેલા મુખ્ય સુધારા પ્રસ્તાવોનો સમાવેશ થાય છે. આ ચાર્ટરમાં વડા પ્રધાનોનો કાર્યકાળ બે (૧૦ વર્ષ) સુધી મર્યાદિત રાખવા, સંસદના ઉપલા ગૃહની સ્થાપના કરવા અને કાર્યકારી પ્રણાલીને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા મુહમ્મદ યુનુસે ઉત્સાહપૂર્વક જાહેર કર્યું કે ચૂંટણીનો દિવસ ખૂબ જ આનંદનો દિવસ છે. તેમણે કહૃાું, આજે નવા બાંગ્લાદેશનો સ્થાપના દિવસ છે. ઉમેદવાર માટે મતદાન કરવું મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ લોકમત ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આખું બાંગ્લાદેશ બદલાઈ જશે.

આ દરમિયાન ભારતમાં રાજયાશ્રિત બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાએ ચૂંટણીમાં છેતરપિડીનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને ચૂંટણી રદ કરવાની માંગ કરી હતી. શેખ હસીનાએ દાવો કર્યો હતો કે મતદાન ઓછું હતું અને મતદાન મથકો મતદારોથી સંપૂર્ણપણે ખાલી હતા. આ સ્થિતિમાં, અમે આ મતવિહીન, ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય ચૂંટણી રદ કરવા અને યુનુસના રાજીનામાની માંગ કરીએ છીએ.

બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (બીએનપી)નું સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરવું અને જમાત-એ-ઇસ્લામીનું બહુમતીથી દૂર રહેવું એ દક્ષિણ એશિયાના રાજકારણમાં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક છે. અવામી લીગની ગેરહાજરીમાં આ ચૂંટણી સંપૂર્ણપણે નવી રાજકીય વ્યવસ્થા લઈને આવી છે. પૂર્વ પીએમ ખાલિદા ઝિયાના પુત્ર તારિક રહેમાન નવા વડાપ્રધાન બનશે.

વર્તમાન ભૌગોલિક-રાજકીય (જીઈઓ-પોલીટીકલ) અને આર્થિક પરિસ્થિતિઓને જોતા, આ પરિણામ ભારત માટે પ્રતિકૂળ હોવાને બદલે સંતુલિત તકો પૂરી પાડનારું માનવામાં આવી રહૃાું છે. ભારત પણ તારિક રહેમાનની આગેવાની હેઠળ રચનારી નવી સરકાર સાથે કામ કરવા તૈયાર છે.

પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ ચૂંટણી પરિણામો સ્પષ્ટ થતાની સાથે જ અભિનંદન સંદેશ મોકલ્યો છે. તેમણે તારિક રહેમાનને અભિનંદન પાઠવતા કહૃાું કે, બાંગ્લાદેશની જનતાએ તારિક રહેમાનના નેતૃત્વમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. ભારત એક લોકતાંત્રિક, પ્રગતિશીલ અને સર્વસમાવેશક બાંગ્લાદેશની સાથે હંમેશા ઉભું રહેશે. હું તમારી સાથે મળીને આપણા બહુપરિમાણીય સંબંધોને મજબૂત કરવા અને આપણા સહિયારા વિકાસલક્ષી લક્ષ્યોને આગળ વધારવા માટે આતુર છું.

બીએનપીની અગાઉની સરકારો દરમિયાન ભારતનો અનુભવ બહુ સુખદ રહૃાો નથી, તેમ છતાં કોઈપણ સ્થિતિમાં તારિક રહેમાનની પાર્ટી જમાત-એ-ઇસ્લામી કરતા વધુ સારી સાબિત થશે. જમાત-એ-ઇસ્લામીનો વૈચારિક ઝુકાવ લાંબા સમયથી પાકિસ્તાન તરફી રાજકારણ અને ઇસ્લામી કટ્ટરપંથી વિચારસરણીની નજીક રહૃાો છે. જો તેને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી હોત, તો ભારતના પૂર્વોત્તર રાજ્યોની સરહદો પર અસ્થિરતા, કટ્ટરપંથી નેટવર્કની સક્રિયતા અને ઘૂસણખોરી જેવી ચિંતાઓ પેદા થવાની શક્યતા હતી.

જો કે જમાતે આ ચૂંટણીમાં ભારત પ્રત્યે નરમ વલણ અપનાવ્યું છે, પરંતુ ભૂતકાળમાં તે હંમેશાં ભારત વિરોધી લાગણીઓને ભડકાવનારું રહૃાું છે. બહુમતીથી દૂર રહેવું એ સંકેત આપે છે કે બાંગ્લાદેશની સત્તા સંપૂર્ણપણે વૈચારિક ધ્રુવીકરણની દિશામાં ગઈ નથી.

ભારત દ્વારા ડિપ્લોમેટિક સ્તરે બીએનપી નેતૃત્વ સાથે વાતચીતના માર્ગો ખુલ્લા રાખવામાં આવ્યા હતા. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર ખાલિદા ઝિયાના અવસાન બાદ ઢાકા ગયા હતા અને ભારતીય સંસદે પણ તેમના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. આ વ્યૂહાત્મક તૈયારીનો લાભ હવે મળી શકે તેમ છે.

ભારત અને બાંગ્લાદેશના સંબંધો માત્ર રાજકીય નથી, પરંતુ માળખાકીય રીતે જોડાયેલા છે. પૂર્વોત્તર ભારતના જોડાણમાં બાંગ્લાદેશની ભૂમિકા નિર્ણાયક છે. બીએનપી માટે આ પ્રોજેક્ટ્સ રોકવા આર્થિક રીતે નુકસાનકારક રહેશે. તેનાથી ઉલટું, તેને આગળ વધારવાથી તેમની સ્થાનિક સ્તરે વિકાસલક્ષી છબી મજબૂત થશે.

ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધા તેજ છે અને ચીનની સક્રિયતા વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં બાંગ્લાદેશનો કોઇ એક તરફી ઝુકાવ જોખમી બની શકે છે. ભારત, જે પ્રાદેશિક સ્થિરતામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી રહૃાું છે, તે બાંગ્લાદેશ માટે એક કુદરતી વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર બની રહેશે.

ચૂંટણી પરિણામો ભારત માટે સંપૂર્ણ સંતોષનું કારણ નથી, પરંતુ ગંભીર ચિંતાનો સંકેત પણ નથી. જમાત બહુમતીથી દૂર છે અને બીએનપીનું વલણ વ્યાવહારિક દેખાય છે. જોકે, અવામી લીગની ગેરહાજરીમાં જમાત એક મજબૂત વિરોધ પક્ષ તરીકે ઉભરી છે. જે ભવિષ્યમાં ભારત વિરોધી લાગણીઓ જગાવી શકે છે. તેથી, ભારતને રાજકીય ધૈર્ય અને સતર્કતા સાથે 'નેબરહુડ ફર્સ્ટ' નીતિને આગળ વધારવી પડશે.

જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...

Follow us: આ જ પ્રકારની બીજી પોસ્ટ માટે અમારી એપ ડાઉનલોડ કરો.

Android: https://rb.gy/surhtv

Apple ios: https://rb.gy/cee4r9

Social Media

ફોટો સ્ટોરી માટે અમારા ઇન્સ્ટાગ્રામ પેઈજને ફોલ્લો કરો

https://www.instagram.com/nobatdaily?r=nametag

વિડિયો માટે અમારી યુ-ટ્યૂબ ચેનલને સબસ્ક્રાઈબ કરો

https://youtube.com/@Nobatofficial