મિડલ ઈસ્ટનું યુદ્ધ ઓઈલ વોરમાં પલટાતા ભયંકર તબાહીઃ વિનાશક વિશ્વ યુદ્ધના ભણકારા

Author: નોબત સમાચાર

મિડલ ઈસ્ટનું યુદ્ધ ઓઈલ વોરમાં પલટાતા ભયંકર તબાહીઃ વિનાશક વિશ્વ યુદ્ધના ભણકારા

ઈરાનમાં ત્રણને ફાંસીઃ કતારે ઈરાનના અધિકારીઓને તગેડી મૂકયાઃ ટ્રમ્પે કહ્યું હવે ગેસફિલ્ડ પર હુમલો નહીં કરીએ !

નવી દિલ્હી/ વોશિંગ્ટન તા. ૧૯: મિડલઈસ્ટનું યુદ્ધ હવે ઓઈલવોરમાં પલટાતા વિશ્વયુદ્ધના ભણકારા ફરીથી વાગવા લાગ્યા છે અને આખી દુનિયા તબાહીના જવાળામુખી પર બેઠી હોય તેવી ભયાનક સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે.

ઈરાન અને અમેરિકા-ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે ખૂબ જ ખતરનાક તબક્કામાં પ્રવેશી ગયો છે. વિશ્વના સૌથી મોટા ગેસ પ્લાન્ટ પૈકીના એક કતારના રાસ લાફાન પર ઈરાનના મોટા હુમલાએ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં ગભરાટ ફેલાવ્યો છે.

આ હુમલા બાદ કતાર એનજીર્ના ઉત્પાદન બંધ થવાથી ભારત જેવા દેશોમાં રસોઈ ગેસ (એલપીજી) અને કુદરતી ગેસ (એલએનજી)ની તીવ્ર અછતનો ભય ઉભો થયો છે. આ મિસાઈલ હુમલો ઈરાનના પારસ ગેસ ક્ષેત્ર પર તાજેતરમાં ઈઝરાયલી હુમલા સામે બદલો લેવાની કાર્યવાહી હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઈઝરાયલી હુમલા પછી તરત જ, ઈરાને સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ) અને કતારને ખુલ્લેઆમ ચેતવણી આપી હતી કે આગામી કલાકોમાં તેમના તેલ અને ગેસ પ્લાન્ટને નિશાન બનાવવામાં આવી શકે છે.

અમેરિકા-ઇઝરાયલી હુમલા પછી મધ્ય પૂર્વમાં વીસમા દિવસે પણ ભયંકર યુદ્ધ ચાલુ છે. ઇરાનના ટોચના નેતૃત્વને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે, પરંતુ તેહરાન ખાડી અને ઇઝરાયલમાં યુએસ બેઝ પર મિસાઇલો છોડવાનું ચાલુ રાખે છે. ઇઝરાયલ હવાઈ હુમલા પણ કરી રહૃાું છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલ યુદ્ધ હવે ફક્ત લશ્કરી સંઘર્ષ નથી; છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં, તે સીધો તેલ યુદ્ધ બની ગયો છે. ઉર્જા સ્થાપનો પર સીધા હુમલા થઈ રહૃાા છે, જેની અસર વિશ્વના ઘણાં અન્ય પ્રદેશો પર પડી રહી છે. વૈશ્વિક તેલ પુરવઠો ખોરવાયો છે, જેના કારણે તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે.

મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષમાં એક મોટો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે ઇઝરાયલે ઇરાનના દક્ષિણ પાર્સ ગેસ ક્ષેત્ર પર હુમલો કર્યો. અખાતની નીચે સ્થિત આ ગેસ ક્ષેત્ર વિશ્વનું સૌથી મોટું છે. તે ઈરાન અને કતાર વચ્ચે વહેંચાયેલું છે. ઈરાની બાજુએ, તેને દક્ષિણ પાર્સ કહેવામાં આવે છે અને કતારની બાજુએ, તેને ઉત્તર ક્ષેત્ર કહેવામાં આવે છે. ઈરાની રાજ્ય મીડિયાએ બુધવારે અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઇઝરાયલે ઈરાનના દક્ષિણ પાર્સ કુદરતી ગેસ ક્ષેત્ર પર હુમલો કર્યો હતો, જે વિશ્વના સૌથી મોટા ગેસ સંસાધનોનો ભાગ છે અને દેશના ઉર્જા પુરવઠાનો મુખ્યસ્ત્રેત છે.

મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, બુધવારે ઈરાનના અખાત કિનારે 'અસાલુયેહ' નજીક સ્થિત આ ગેસ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલ સુવિધાઓમાં આગ લાગી હતી. જવાબમાં, ઈરાને અન્ય અખાત દેશોમાં સ્થિત ઉર્જા સુવિધાઓ સામે બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી.

આજે અમેરિકા-ઇઝરાયલ-ઈરાન યુદ્ધનો ૨૦મો દિવસ છે. બુધવારે રાત્રે ઈરાને કતારના સૌથી મોટા ગેસ પ્લાન્ટ, રાસ લફાન પર મિસાઈલ હુમલો કર્યો. આ હુમલામાં આગ લાગી અને વ્યાપક નુકસાન થયું, અને તાત્કાલિક તેને કાબુમાં લેવા માટે કટોકટી ટીમો મોકલવામાં આવી. કતરે આ હુમલા માટે ઈરાનને દોષી ઠેરવ્યો છે. કતારના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ઈરાને નાગરિકો અને મહત્વપૂર્ણ સ્થળોને નિશાન બનાવીને લાલ રેખા પાર કરી છે. કતરે કહૃાું હતું કે આવા હુમલાઓ સમગ્ર પ્રદેશમાં પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે, અને તેથી, બધા દેશોએ તણાવ ઓછો કરવા અને શાંતિ જાળવવા માટે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.

દરમિયાન, ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડર, મોજતબા ખામેનીએ સુરક્ષા વડા અલી લારીજાનીની હત્યાનો બદલો લેવાની ધમકી આપી છે. ખામેનીએ ચેતવણી આપી હતી કે દરેક લોહીની કિમત હોય છે. આ તમામ ઘટનાક્રમો દુનિયાને ત્રીજા વિશ્વ યુદ્ધ તરફ ધકેલી રહ્યા હોય તેવા એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા છે.

રાસ લાફાન વિશ્વના સૌથી મોટા કુદરતી ગેસ અનામત, નોર્થ ફિલ્ડ સાથે જોડાયેલું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, કતાર આ ગેસ અનામતને ઈરાન સાથે શેર કરે છે (ઈરાનમાં, તેને સાઉથ પાર્સે કહેવામાં આવે છે). શેર કરેલ ઉર્જાસ્ત્રેત પરનો આ હુમલો સંકેત આપે છે કે વૈશ્વિક ઉર્જા જીવનરેખા પણ હવે બદલાની આગથી સુરક્ષિત નથી.

ભારત માટે, આ હુમલો અને મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ આર્થિક આંચકાથી ઓછો નથી. તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ છે. ભારત તેની કુલ એલએનજી જરૂરિયાતોના આશરે ૪૦% (વાર્ષિક આશરે ૨૭ મિલિયન ટન) ફક્ત કતારથી આયાત કરે છે. રાસ લાફાન પ્લાન્ટમાંથી પુરવઠામાં વિક્ષેપનો સીધો અર્થ ભારતના ગેસ ગ્રીડમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (આઈઆરજીસી) એ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અસરકારક રીતે અસુરક્ષિત બનાવી દીધો છે અને કાર્ગો જહાજો પર હુમલા થઈ રહૃાા છે. આ ભારત માટે દુઃખદ બાબત છે, કારણ કે ભારત આ માર્ગ દ્વારા તેની ઊર્જાનો નોંધપાત્ર જથ્થો આયાત કરે છે. કતારના ઉત્પાદનમાં વિક્ષેપ અને પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપને કારણે એશિયન એલએનજી બેન્ચમાર્ક ભાવમાં લગભગ ૩૯% થી ૫૦% સુધીનો વધારો થયો છે. જો આ પરિસ્થિતિ ચાલુ રહે, તો તે ભારતમાં ગેસ સિલિન્ડર અને સીએનજી ભાવને સીધી અસર કરી શકે છે.

બીજી તરફ ઈરાનમાં ૩ લોકોને ફાંસી આપી દેવામાં આવી છે. આ લોકો પર જાન્યુઆરીમાં થયેલા સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનો દરમિયાન પોલીસકર્મીઓની હત્યા કરવાનો આરોપ હતો. રિપોર્ટ અનુસાર, આ લોકોને બે પોલીસ અધિકારીઓની હત્યાના દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા હતા, ત્યારબાદ અદાલતે તેમને મૃત્યુ દંડની સજા સંભળાવી હતી.

કતારે મોટું પગલું ભરતા ઈરાનના કેટલાક મિલિટરી અને સિકયુરિટી અધિકારીઓને અનિચ્છનીય વ્યકિત જાહેર કર્યા છે અને તેમને ૨૪ કલાકની અંદર દેશ છોડવાનો આદેશ આપ્યો છે.

આ નિર્ણય કતારના સૌથી મોટા ગેસ પ્લાન્ટ રાસ લફાન પર ઈરાનના મિસાઈલ હુમલા બાદ લેવામાં આવ્યો છે. ઈરાને આ હુમલો તેના સૌથી મોટા પાર્સ ગેસ પ્લાન્ટ પર ઈઝરાયેલના હુમલા બાદ કર્યો હતો.

ગઈકાલે દુનિયાના સૌથી મોટા નેચરલ ગેસ ફિલ્ડ 'સાઉથ પાર્સ' પર ઈઝરાયલ દ્વારા મોટો હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ હુમલા પછી ઈરાન ઉશ્કેરાયું છે અને તેણે જવાબી કાર્યવાહી કરવાની ધમકી આપી છે. ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર આ અંગે વિગતો આપતા જણાવ્યું કે, આ હુમલો માત્ર ઈઝરાયલનું ઓપરેશન હતું અને તેમાં અમેરિકા કે કતારની કોઈ ભૂમિકા નહોતી.

ઈરાની અધિકારીઓએ ધમકી આપી હતી કે, તેઓ આગામી કલાકોમાં સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતારની પાંચ ઉર્જા સુવિધાઓને નિશાન બનાવશે. આ ધમકી પર ટ્રમ્પે વળતો પ્રહાર કરતા લખ્યું કે, *ઈરાન અત્યારે મૂંઝવણમાં છે. તેણે ખોટી રીતે કતારની એલએનજી સુવિધા પર હુમલો કર્યો છે. ઈરાન સમજી લે કે જ્યાં સુધી તે નિર્દોષ કતાર પર હુમલો નહીં કરે, ત્યાં સુધી ઈઝરાયલ સાઉથ પાર્સ પર બીજો કોઈ હુમલો નહીં કરે.

જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...